جدول واکسیناسیون کودکان ۱۴۰۴ (جدول واکسن های نوزادان)

انتشار: تیر ۱۳۹۹ | بروزرسانی: فروردین ۱۴۰۴
جدول زمانبندی واکسیناسیون کودکان

‌‌‌‌‌‌‌

محتوای این مقاله توسط تیم پزشکان و متخصصان گهواره بررسی و تأیید شده و صرفاً جنبه آموزشی دارد تا آگاهی عمومی شما افزایش یابد؛ با این حال، برای هرگونه اقدام تشخیصی یا درمانی، به پزشک متخصص مراجعه کنید.

جدول زمان‌بندی واکسیناسیون کودکان در چند دهه اخیر بسیار مورد توجه والدین بوده است. واکسن‌های اصلی کودک در بدو تولد، دو، چهار، شش، دوازده و هجده ماهگی تزریق می‌شوند و در برابر بیماری‌های مختلفی از جمله سرخک، سرخجه، کزاز، دیفتری، فلج اطفال و ... مصونیت ایجاد می‌کنند. بهتر است واکسیناسیون را دقیقاً در زمان تعیین شده انجام بدهید و از به تاخیر انداختنشان خودداری کنید. در ادامه جدول واکسیناسیون نوزاد و زمان واکسن‌ها آورده شده است.

پادکست خلاصه مقاله جدکل واکسیناسیون کودکان ۱۴۰۳:

با نصب اپلیکیشن گهواره، قد و وزن کودک خود را روی نمودار بررسی کنید و از رشد مناسبش اطمینان یابید. روزانه متناسب با سن کودکتان ، پیام‌های مشاوره‌ تخصصی دریافت کنید و با توصیه‌های تغذیه‌ای و دستور پخت‌های مناسب، تغذیه سالم‌تری برای او فراهم کنید. همچنین، با بازی‌های مناسب و آزمون‌های دوره‌ای به تقویت هوش و مهارت‌های فرزندتان کمک کنید.

چرا جدول زمانبندی واکسیناسیون کودکان در کشور‌های مختلف متفاوت است؟

تغییرات برنامه و جدول زمان‌ بندی واکسیناسیون کودکان پیوسته در راستای بهبود ایمن‌سازی کودکان، مطابق دستورات سازمان جهانی بهداشت و همچنین بیماری‌های رایج هر منطقه و سیاست‌های بهداشتی آن است. علت اندک تفاوتی که در برنامه واکسیناسیون کشور‌های مختلف وجود دارد نیز همین است. واکسیناسیون کودکان، یکی از بهترین روش‌ها برای کاهش هزینه‌های بهداشتی است. در واکسیناسیون، با صرف هزینه اندک، از ابتلا به بیماری‌های خطرناک و پرهزینه عفونی جلوگیری می‌شود.

برنامه واکسیناسیون نوزاد

گاهی نیاز است که ساخت یک واکسن در کشور، بومی یا داخلی شود تا بتوان از آن در برنامه واکسیناسیون کودکان به‌صورت کشوری استفاده کرد. در نتیجه سیستم بهداشت و درمان هر کشور، بیش‌ترین تلاش را می‌کند که بتواند حداکثر پوشش‌دهی را با توجه به هزینه‌های وارده بهداشتی انجام دهد.

* مقاله واکسن ۱۸ ماهگی را مطالعه کنید

انواع واکسن‌ها در جدول زمانبندی واکسیناسیون کودکان در ایران

جدول واکسن‌های نوزاد، به دونوع واکسن حاوی میکروب زنده‌ اما ضعیف‌شده و واکسن حاوی میکروب غیر فعال یا فقط بخش‌هایی از میکروب  تقسیم می‌شوند. در ادامه، هریک از واکسن‌ها، ماهیت آن‌ها، نحوه استفاده و بیماری که علیه آن استفاده می‌شوند، بررسی می‌شود.

نکات تکمیلی برای جدول واکسن های نوزادان: 

نام واکسن ماهیت واکسن روش دریافت واکسن بیماری که علیه آن مصونیت ایجاد میکنند
ب. ث.ژ BCG باکتری زنده­­ ضعبف شده تزریقی سل 
فلج ­اطفال خوراکی ویروس زنده­­ ضعیف شده خوراکی فلج ­اطفال
ام ام آر MMR ویروس زنده­­ ضعیف شده سرخک، سرخجه، اوریون تزریقی سرخک، سرخجه و اوریون
پنج­ گانه یا واکسن پنتا­والان

توکسوئید کزاز

توکسوئیددیفتری

باکتری کشته­ شده سیاه­ سرفه

آنتی‌­ژن سطحی ویروس هپاتیت‌ب

پروتئین تشکیل ­دهنده بخشی از باکتری هموفیلوس آنفولانزای تیپ ب

تزریقی

 کزاز

دیفتری

سیاه­ سرفه

هپاتیت ب

بیماری­­های­ ایجاد شده توسط هموفیلوس آنفولانزای تیپ ب

سه­ گانه

توکسوئید کزاز

توکسوئید دیفتری

باکتری کشته­ شده سیاه‌­سرفه

تزریقی

کزاز

دیفتری

سیاه‌­سرفه

دو گانه

 توکسوئید کزاز

توکسوئید دیفتری

تزرقی

کزاز

دیفتری

پنوموکوک قسمتی از کپسول باکتری تزریقی بیماری‌های دستگاه تنفسی مثل عفونت گوش، عفونت ویا آبسه‌ی ریه و مننژیت ناشی از پنوموکوک
روتاویروس ویروس زنده‌ی ضعیف شده خوراکی اسهال روتاویروسی
  • توکسوئید همان ماده بیماری‌زایی است که میکروب تولید می‌کند.
  • آنتی‌ژن آن بخشی از یک عامل بیماری‌زا است که توسط سیستم ایمنی مورد شناسایی قرار گرفته و موجب برانگیختن پاسخ ایمنی می‌شود.

واکسن زدن به نوزاد

نکته: بیماری‌هایی که توسط باکتری هموفیلوس آنفولانزای تیپ ب ایجاد می‌شوند، با آنفولانزای ویروسی در کودکان متفاوت است. این باکتری می‌تواند بیماری‌های شدیدی مثل مننژیت و اپیگلوتیت (نوعی بیماری دستگاه تنفس فوقانی) ایجاد کند که به دنبال تزریق واکسن اجباری به صورت چشم‌گیری کاهش یافته‌اند. پس این واکسن با واکسن آنفولانزا در کودکان که سالانه تزریق می‌شود، متفاوت است.

* مقاله واکسن مننژیت برای نوزادان را مطالعه کنید.

جدول برنامه جدید واکسیناسیون کشوری

حال به بررسی جدول زمان‌‌بندی واکسیناسیون کودکان می‌پردازیم، این جدول شامل واکسن‌های اجباری در ایران است: 

سن کودک نوع واکسن
بدو تولد ب.ث.ژ / هپاتیت ب / فلج­ اطفال خوراکی
دو ماهگی پنج­ گانه / فلج­ اطفال خوراکی،  روتاویروس، پنوموکوک
چهار ماهگی پنج ­گانه / فلج ­اطفال خوراکی / فلج­ اطفال تزریقی،  روتاویروس، پنوموکوک
شش ماهگی پنج­ گانه / فلج­ اطفال خوراکی، فلج اطفال تزریقی، روتاویروس
واکسن یک سالگی MMR، پنوموکوک
هجده ماهگی سه­ گانه / فلج ­اطفال خوراکی / MMR
شش سالگی سه­ گانه / فلج­ اطفال خوراکی

جدول زمان­بندی واکسیناسیون اطفال

سوالات شایع درباره جدول واکسن های کودک

  • به کودک زیر 28 روز، نوزاد گفته می‌شود. براساس برنامه واکسیناسیون جدید کشوری، واکسیناسیون نوزاد همان واکسیناسیون بدو تولد بوده و شامل واکسن ب.ث.ژ، واکسن هپاتیت ب و واکسن فلج‌اطفال خوراکی است.
  • بعد از آخرین دوز واکسن سه‌گانه در شش سالگی، باید هر ده سال یک‌بار، واکسن دو‌گانه بزرگسالان برای ایجاد مصونیت علیه کزاز و دیفتری تزریق شود.
  • بر اساس جدول زمان‌بندی واکسیناسیون اطفال، واکسن سن مدرسه همان واکسن 6 سالگی است. این واکسن شامل واکسن سه‌گانه و واکسن فلج‌اطفال خوراکی است.

* مقاله واکسن یک سالگی را مطالعه کنید. 

  • بر اساس جدول زمان‌بندی واکسیناسیون اطفال، واکسنی تحت عنوان واکسن دو‌سالگی وجود ندارد. تنها در صورتی که کودک از برنامه واکسیناسیون خود عقب مانده باشد، ممکن است برای او واکسن دوسالگی تزریق شود.
  • در صورتی که کودک شما دچار اسهال بعد از واکسن شد و خصوصاً اگر اسهال شدید داشت، به مسئولین بهداشتی مرکزی که برای واکسن به آن مراجعه می‌کنید، اطلاع دهید. اسهال مانعی برای واکسیناسیون نیست و کافی است بر اساس صلاح‌دید مسئولان بهداشتی، دوز بیشتری از واکسن‌های خوراکی مانند واکسن فلج‌اطفال خوراکی (نه تزریقی)، با فاصله زمانی یک ‌ماه به کودک داده شود.

* مقاله واکسن دوماهگی نوزاد را مطالعه کنید. 

زمان تزریق واکسن در کودکان

* مقاله اسهال بعد از واکسن را مطالعه کنید.

  • زردی نوزاد، مانعی برای نخستین واکسن‌های نوزاد نیست. پس اگر کودک شما به زردی مبتلاست، نگران نباشید. 
  • در ارتباط با نوزادان نارس، اگر وضعیت بالینی آن‌ها ثابت باشد؛ واکسیناسیون بر اساس جدول زمان‌بندی واکسیناسیون اطفال بلامانع است.
  • واکسیناسیون در کودکانی با بیماری‌های عصبی پیش‌رونده، صرع، تشنج کنترل‌نشده، اسپاسم شیرخوارگی، نقص سیستم ایمنی و نوزادان متولد ‌شده از مادران مبتلا به ایدز یا هپاتیت ب، بر اساس پرو‌تکل‌های بهداشتی و نظر پزشک با تغییراتی انجام می‌شود.
  • واکسن آبله‌مرغان جزء برنامه واکسیناسیون کشوری نیست. این واکسن در ایران تنها برای گروه‌های پرخطری که هر ساله توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تعیین می‌شود، تزریق می‌گردد.
  • آنفولانزا، بیماری ویروسی با علائمی مانند تب و لرز، گرفتگی و آبریزش‌بینی، بدن‌درد، سرفه، گلودرد و... است. آنفولانزای ویروسی با هموفیلوس آنفولانزا تیپ ب متفاوت است.
سوالات کاربران
مامان نیلا مامان نیلا ۱۱ ماهگی
سلام میخواستم بپرسم هنوز هم واکسن سل بدو تولد در بیمارستان تزریق میشه؟
آواتار مامان یوسف جان مامان یوسف جان
پسر من نزده بودن 6 ماهگی دوباره رفتم بیمارستان زدن براش
آواتار مامان شایان مامان شایان
اره روز ترخیص میزنن
مامان دل آنا مامان دل آنا ۱ سالگی
سلام بچه ام ۶ ماهشه دوتا واکسن تو پاش یکی تو دستش و ی خوراکی دادن درسته؟
آواتار مامان hsam مامان hsam
من ک واکسنای پسرم و نزدم
آواتار مامان مهراد مامان مهراد
شش ماهه سه تا واکسنه دوتا به پا راست یکی به پا چپ
آواتار مامان مامان جوجه 🐣 مامان مامان جوجه 🐣
ماله ما دوتا خوراکی بود دوتا تزریقی داخل دوتا پاش دست نداشت
مامان علیسان مامان علیسان ۱ سالگی
سلام واکسن سرخک جدیدا در شش ماهگی تزریق میشود؟
آواتار مامان تیچیلی مامان تیچیلی
تو ی سری مناطق که موارد ابتلا زیاد شده آره ..ولی تو منطقه ما مثل قبله
مامان علی مامان علی ۱ سالگی
سلام
پسرم واکسن یک سالگی داره میخوام ببینم چندتاتزریق داره ممنون
آواتار مامان سام مامان سام
یکسالگی فقط یک واکسن دارن ک درد هم نداره واکسنmmr
مامان سویل مامان سویل ۶ سالگی
سلام دخترمن الان پنج سال وپنج ماهشه واکس شش سالگی فعلا نزنیم که؟
آواتار مامان نهال مامان نهال
میشه زد عزیزم
آواتار مامان ❤آرمین،آرین❤ مامان ❤آرمین،آرین❤
همون واکسنی که برا ۶ سالگی میزنن منظورتونه؟
آواتار مامان نرگس ونگین مامان نرگس ونگین
میتونی بزنی اما 6سال تمام بهتره
مامان روزبه مامان روزبه ۵ سالگی
سلام من پسرم ۱۴۰۰ ایاواکسن داره
آواتار مامان گندم❤️ مامان گندم❤️
نه۶سالگی
آواتار مامان آریا مامان آریا
سلام نه دیگه تا ۶سالگی ندارن فقط هرشش ماه قطره میده بهداشت
مامان دایان مامان دایان ۲ سالگی
سلام فرزند برادرم را بردم بیمارستان و مادرش فوت کرده و اما نه برادرم می‌دونه که کدوم واکسن فرزندش را زده و نه ما نمی‌دونیم از کجا متوجه بشیم که کدوم واکسن این بچه مونده یا تزریق شده
وایا در مطب پزشکان واکسن میزنن
آواتار مامان ماهلین خانوم🎀 مامان ماهلین خانوم🎀
دفترچه واکسنش یا بهداشتی که میرفتید براش واکسن میزدید شاید ثبت کرده باشه
آواتار مامان سید محمد امین مامان سید محمد امین
سلام بانو خدا رحمتشون کنه واکسن داخل سیستم ثبت میشه،به بهداشت مراجعه کنید.
آواتار مامان ارمان❤️ مامان ارمان❤️
همه واکسنا داخل سیستم بهداشت ثبته
مامان پارمیس مامان پارمیس ۴ سالگی
سلام
پسرم ۳سالشی بهداشت نبردم
واکسن داره۳ سالگی رو
آواتار مامان آرسام مامان آرسام
نه تموم شد تا ۶
آواتار مامان لیانا🐰🥕 مامان لیانا🐰🥕
نه عزیزم رفت تا ۶سالگی اینا بازم‌زنگ بزن از بهداشت سوال کن
آواتار مامان آریاوآیکان مامان آریاوآیکان
سلام عزیزم واکسن ندارن ولی قطره دارن ک همونجامیریزن تو دهنشون
مامان پرنیاغلامیپور مامان پرنیاغلامیپور ۱۵ ماهگی
کودک من متولد ۴/۵/۱۴۰۲هستش این ماه واکسن ۱۸ماهگی داره یا ماه بعد؟
آواتار مامان عکاس‌باشی مامان عکاس‌باشی
واستا الان میگم بهت عزیزم
آواتار مامان یرحا مامان یرحا
عزیزم وقتشه
آواتار مامان یرحا مامان یرحا
الان بخوای حساب کنی بچت 20ماهشه
مامان سلین مامان سلین ۲ سالگی
سلام. خسته نباشید
خواستم بدونم ایا در ۱۲ ماهگی به کودکان واکسن ابله مرغان هم تزریق میشود
آواتار مامان مهوا مامان مهوا
بهداشت فکر نکم بزنه
آواتار مامان روشا👼🏻❤️ مامان روشا👼🏻❤️
نه عزیزم
مامان ایلار انوری مامان ایلار انوری ۳ سالگی
سلام من دخترم دوسال نیمشه تمام واکسن ها زده چند روز قبل زنگ زدن گفتن واسه واکسن فلج اطفال بیارین دوباره بزنه دوباره زدن واکسن خطر ناک نیست میشه راهنمایی کنین
آواتار مامان حسین مامان حسین
نه چرا ببری اگ قراره کار کنه همون کار میکنه معلوم نیست چ گندی زدن میخان دوباره بزنن اصلا نبر بگو خانم من واکسناشو زدم دیگه نمیزنم
آواتار مامان آرنوش🐣 مامان آرنوش🐣
منم چندتا تایپینگ در همین مورد خوندم ولی به منم زنگ نزدن
آواتار مامان کاوان مامان کاوان
به منم زنگ نزدن برای واکسن فلج اطفال فقط یه واکسن خوراکی ویتامین aبود
فائزه فائزه قصد بارداری
سلام دوستان من چطوری باید بفهمم هفته چندم بارداریم؟
آواتار مامان 💙پسرا💙 مامان 💙پسرا💙
توی همین گهواره زده خب
آواتار مامان افرا مامان افرا
الان برات زده هفته ۸ از اولین روز آخرین پریودت باید حساب کنی البته تا وقتی بری ان تی دیگه بعد اون تاریخ ان تی دقیقع
مامان کارن مامان کارن ۳ سالگی
پسرم ۱۸ ماهشه فردا وقت واکسنش مریض شده هنوز خوب نشده
آواتار مامان وروجک🧒 مامان وروجک🧒
بذار خوب خوب بشه بعد منم دو هفته دیرتر زدم ببین خیلی مهمه که کاملا خوب بشه تو ۲۰ روز دیرتر بزن ولی بچه خوب خوب باشه حالش
مامان آریا مامان آریا ۳ سالگی
سلام. واکسن ۱۸ ماهگی خیلی تب میده ؟ یعنی چند روز؟
آواتار مامان ماهلین مامان ماهلین
سلام ، واسه دختر من شب تب داشت، که شیاف میزاشتم ، فرداش تقریبا خوب بود، نه سخت نیست نگران نباش
آواتار مامان دخترم 🩷 مامان دخترم 🩷
یه شب البته برا همه تب نمیاره
آواتار مامان الین مامان الین
عزیزم همه مث هم نیستن من دخترم اصلا تب نکرد