شیاف استامینوفن ۱۲۵ برای کودکان | میزان، نحوه مصرف

مصرف شیاف استامینوفن ۱۲۵ برای کودکان معمولاً برای پایین آوردن تب تجویز می‌شود. تب می‌تواند به دنبال سرماخوردگی‌، عفونت دستگاه تنفسی، تزریق واکسن مانند واکسن ۱۸ ماهگی، درآوردن دندان و مسائل دیگر ایجاد شود. تب‌های خفیف معمولاً موضوع نگران کننده‌ای نیستند اما اگر تب در نوزادان و کودکان بالای 38.9 درجه سانتی‌گراد باشد، نیاز به دارودرمانی دارد. در ادامه در مورد نحوه و عوارض استفاده و میزان شیاف استامینوفن ۱۲۵ برای کودکان توضیح خواهیم داد. همراه ما باشید.

پادکست خلاصه مقاله شیاف استامینوفن ۱۲۵ برای کودکان:

با نصب اپلیکیشن گهواره، قد و وزن کودک خود را روی نمودار بررسی کنید و از رشد مناسبش اطمینان یابید. روزانه متناسب با سن کودکتان ، پیام‌های مشاوره‌ تخصصی دریافت کنید و با توصیه‌های تغذیه‌ای و دستور پخت‌های مناسب، تغذیه سالم‌تری برای او فراهم کنید. همچنین، با بازی‌های مناسب و آزمون‌های دوره‌ای به تقویت هوش و مهارت‌های فرزندتان کمک کنید.

شیاف استامینوفن ۱۲۵ کودکان و نوزادان برای چیست؟

شیاف نوعی داروی جامد است که از راه مقعد وارد خون و کل بدن می شود. پس از ورود شیاف به مقعد، در اثر گرمای بدن ذوب شده و به علت گردش خون بالای مقعد، به‌سرعت جذب می‌شود. استامینوفن، دارویی است که به صورت قرص، شربت و شیاف وجود دارد و درد و تب را کاهش می‌دهد.

شیاف استامینوفن توسط پزشک و در موارد زیر تجویز می‌شود: 

• زمانی که مصرف داروی خوراکی برای کودک امکانپذیر نیست. (مانند امتناع از خوردن شربت و یا استفراغ مکرر کودک)
• زمانی که تب با داروی خوراکی به خوبی کنترل نمی‌شود، شروع اثر شیاف سریع‌تر است.

* مقاله شربت تب بر کودکان را مطالعه کنید.

موارد مصرف این شیاف شامل موارد زیر است:

1. کاهش تب ناشی از سرماخوردگی و آنفلوآنزا

شیاف استامینوفن ۱۲۵ معمولا زمانی استفاده می‌شود که کودک به دلیل تب بی‌حال، بی‌قرار یا کم‌اشتها شده باشد. از آنجا که دارو از طریق مقعد جذب می‌شود، برای کودکانی که استفراغ می‌کنند یا داروی خوراکی را نمی‌پذیرند، گزینه مناسبی است. این دارو تب را کاهش می‌دهد، اما روند بهبود بیماری را کوتاه‌تر نمی‌کند.

2. کاهش تب بعد از واکسیناسیون

پس از برخی واکسن‌ها ممکن است کودک دچار تب یا درد در محل تزریق شود. شیاف استامینوفن می‌تواند به کاهش این علائم و آرام‌تر شدن کودک کمک کند. در بیشتر موارد، این تب خفیف و موقتی است و طی یک تا دو روز برطرف می‌شود.

3. تسکین درد خفیف تا متوسط

شیاف استامینوفن برای کاهش دردهایی مانند بدن‌درد، درد عضلات، درد پس از واکسیناسیون یا درد ناشی از بیماری‌های ویروسی استفاده می‌شود. این دارو احساس درد را کاهش می‌دهد، اما علت ایجاد درد را برطرف نمی‌کند.

4. کاهش درد دندان‌درآوردن

اگر درد لثه باعث بی‌قراری یا اختلال خواب کودک شده باشد، شیاف استامینوفن می‌تواند به کاهش ناراحتی او کمک کند. البته اگر کودک فقط کمی لثه‌اش خارش دارد، معمولا استفاده از دندان‌گیر سرد نیز می‌تواند موثر باشد.

5. کاهش درد گوش

گوش‌درد باعث گریه، بی‌قراری و اختلال خواب کودک می‌شود. شیاف استامینوفن می‌تواند تا زمان برطرف شدن التهاب یا شروع درمان، شدت درد را کاهش دهد و باعث شود کودک راحت‌تر استراحت کند.

6. تسکین گلودرد

اگر گلودرد باعث شود کودک هنگام بلع احساس درد داشته باشد، ممکن است کمتر غذا بخورد یا مایعات بنوشد. شیاف استامینوفن با کاهش درد، به راحت‌تر غذا خوردن و نوشیدن مایعات کمک می‌کند. 

7. کاهش سردرد

گاهی تب یا بیماری‌هایی مانند سرماخوردگی و آنفلوآنزا با سردرد همراه هستند. در این شرایط، شیاف استامینوفن برای کاهش درد و پایین آوردن تب مورد استفاده قرار می‌گیرد.  

شیاف ۱۲۵ برای چه سنی مناسب است؟

این دارو را می‌توان برای سنین مختلف و حتی کودک زیر دو سال مانند شیاف برای نوزاد ۴ ماهه تجویز کرد اما باید با تجویز پزشک انجام شود. 

سن تقریبی کودک	وزن تقریبی	شیاف 125 مناسب است؟
نوزاد زیر 3 ماه	کمتر از 5  کیلوگرم	فقط با تجویز پزشک
3 تا 6 ماه	5 تا 7 کیلوگرم	در برخی موارد و فقط با نظر پزشک
6 تا 12 ماه	7 تا 10 کیلوگرم	در صورت تجویز پزشک
1 تا 2 سال	10 تا 12 کیلوگرم	معمولا مناسب
2 تا 4 سال	12 تا 16 کیلوگرم	در صورت نیاز و با رعایت دوز
بالای 4 سال	بیش از 16 کیلوگرم	ممکن است به دوز بالاتر یا شکل دارویی دیگر نیاز باشد

شیاف استامینوفن 125 برای کودکان هر چند ساعت یکبار استفاده شود؟

توجه داشته باشید که دقیقاً مثل قطره فنیلافرین برای کودکان، دوز شیاف استامینوفن ۱۲۵ برای کودکان هم باید توسط پزشک تجویز شود و مصرف بیش‌ازحد آن می‌تواند خطرناک باشد. 

شیاف استامینوفن 125 برای کودکان هر چند ساعت یکبار تجویز می‌شود؟ شیاف استامینوفن ۱۲۵ برای کودکان، در بسته های ده تایی عرضه می‌شود. این شیاف مانند فرم خوراکی استامینوفن، به فواصل چهار تا شش ساعت قابل تجویز است ولی مصرف مکرر و بیش از چهار نوبت در روز، بعلت تحریک ناحیه مقعد و ایجاد اسهال، توصیه نمی‌شود.

میزان شیاف استامینوفن ۱۲۵ برای کودکان چقدر است؟

میزان مصرف شیاف استامینوفن در کودکان به وزن او بستگی دارد. معمولاً به ازای هر ده کیلوگرم وزن نوزاد یک شیاف 125 میلی‌گرم تجویز می‌شود. مثلاً اگر کودک بیست کیلوگرم وزن دارد، هر چهار ساعت، دو عدد شیاف 125 استفاده می‌شود. زمان جذب شیاف استامینوفن در نوزادان، معمولاً نیم ساعت پس از استفاده است. اما اوج اثر استامینوفن بین 2 تا 3 ساعت بعد دیده می‌شود. 

در صورتی که یک دوز از دارو را فراموش کردید، همان موقع دارو را استفاده کنید و دوباره زمان‌بندی مصرف دارو را تنظیم کنید اما اگر نزدیک به نوبت بعدی دوز شیاف استامینوفن در کودکان بودید، نیازی به انجام این کار نیست و سر ساعت، دوز بعدی را استفاده کنید. اگر کودکتان در زمان فرارسیدن دوز بعدی دارو خواب بود، نیازی نیست او را بیدار کنید. بعد از بیدار شدن نوزاد، دوز بعدی را مصرف کنید.

شیاف مقعدی استامینوفن ۱۲۵ را به مقداری که پزشک تجویز کرده مصرف کنید. اما اگر قبل از پایان دوز کامل دارو علائم سرماخوردگی نوزاد فروکش کرد و یا تب کودک کاملا برطرف شد، می‌توان دارو را قطع کرد. در صورت تهیه بدون نسخه دارو، بیشتر از سه روز مصرف نکنید.

* مقاله نحوه مصرف انواع شربت استامینوفن را مطالعه کنید.

به طور کلی استفاده از شیاف برای تب کودکان (شیاف استامینوفن) طبق قاعده زیر انجام می‌شود:

وزن کودک	میزان استفاده
کودکان ۳ تا ۶ کیلوگرم	۱/۳ الی نصف شیاف ۱۲۵
کودکان ۶ تا ۸ کیلوگرم	۱/۲ شیاف ۱۲۵
کودکان ۸ تا ۱۲ کیلوگرم	یک عدد شیاف ۱۲۵
کودکان ۱۲ تا ۱۶ کیلوگرم	یک ونیم عدد شیاف ۱۲۵
کودکان بالای ۱۶ کیلوگرم	دو عدد شیاف ۱۲۵

روش استفاده از شیاف استامینوفن در نوزادان

 اگر از نحوه استفاده از شیاف اطلاع ندارید بهتر است از پزشک برای آموزش کمک بگیرید. اما به طور کلی شیوه استفاده به شرح زیر است:

• برای استفاده از شیاف استامینوفن در نوزادان، ابتدا دست‌های خود را بشویید و دستکش یک‌بار مصرف یا لاتکس تمیز بپوشید.
• نوزاد را به پشت یا پهلو بخوابانید. در صورت خواباندن نوزاد به پهلو، پای بالایی را داخل شکم جمع کنید. اگر او را به پشت می‌خوابانید، پاهایش را اندکی باز کنید تا به مقعد دسترسی داشته باشید.
• شیاف را از بسته خود خارج کنید.
• شیاف را به روغن آغشته کنید یا با آب گرم آن را خیس کنید.
• سر شیاف را روی مقعد قرار دهید و به آرامی آن را به داخل فشار دهید تا به طور کامل داخل روده قرار گیرد. 
• دو طرف باسن کودک را به مدت 30 تا 60 ثانیه مقداری به هم فشار دهید تا شیاف کامل به داخل برود و بیرون نیاید.
• بهتر است کودک چند دقیقه به حالت خوابیده باقی بماند تا جذب شیاف بهتر انجام شود. 

به نقل از Drugs.com

استامینوفن به‌صورت شیاف مقعدی برای درمان بسیاری از شرایط کودک مانند تب استفاده می‌شود. اما دستورالعمل‌های دوز دارو باید به دقت اعمال شود.

Acetaminophen rectal is given as a suppository to treat many conditions such as … fevers. Carefully follow the dosing directions on the medicine label.

* مقاله واکسن ۱۸‌ ماهگی را مطالعه کنید.

شیاف استامینوفن ۱۲۵ برای کودکان چقدر طول می کشد تا اثر کند؟

شیاف استامینوفن معمولا حدود ۱۰ دقیقه پس از مصرف، اثر خود را نشان می‌دهد؛ البته این زمان در هر کودک می‌تواند متفاوت باشد. بهتر است کودک تا یک ساعت بعد از استفاده دفع مدفوع نداشته باشد. اگر ۳۰ تا ۶۰ دقیقه پس از مصرف مدفوع کرد، می‌توان یک شیاف دیگر استفاده کرد. استامینوفن برای کنترل تب، حداکثر تا سه روز مناسب است.

* مقاله شربت برونتیف را مطالعه کنید.

عوارض شیاف استامینوفن ۱۲۵ برای کودکان و نوزادان 

این شیاف تب‌بر معمولا عارضه خاصی برای نوزاد ایجاد نمی‌کند و جای نگرانی ندارد. با این حال، ممکن است برخی از عوارض زیر دیده شوند:

1. قرمزی یا تحریک ناحیه مقعد

این حالت معمولا به دلیل تماس مستقیم شیاف با بافت حساس ناحیه رکتوم ایجاد می‌شود. در کودکانی که پوست حساس‌تری دارند یا دفع دارو کمی با اصطکاک همراه باشد، احتمال قرمزی بیشتر دیده می‌شود.

2. احساس سوزش یا ناراحتی پس از استفاده

ورود شیاف به ناحیه‌ای با بافت حساس، می‌تواند برای لحظاتی احساس سوزش یا فشار ایجاد کند. این احساس معمولا کوتاه‌مدت است و به تطابق بدن با دارو مربوط می‌شود.

3. بثورات پوستی یا کهیر

این واکنش زمانی رخ می‌دهد که سیستم ایمنی نسبت به دارو حساسیت نشان دهد. در این حالت بدن با ایجاد دانه‌های پوستی یا کهیر، به ماده دارویی واکنش نشان می‌دهد.

4. خارش پوست

خارش پوست، بخشی از واکنش‌های حساسیتی خفیف است که در اثر تحریک سیستم ایمنی ایجاد می‌شود و ممکن است همراه با قرمزی یا دانه‌های پوستی باشد.

5. تهوع یا استفراغ

تهوع بیشتر به شرایط بیماری زمینه‌ای مانند تب یا عفونت مربوط است، اما در برخی موارد می‌تواند واکنش عمومی بدن به دارو یا تغییرات دمایی بدن هنگام تب باشد.

6. درد شکم

این حالت اغلب به دلیل حساسیت سیستم گوارشی در زمان بیماری ایجاد می‌شود و معمولا ارتباط مستقیم با خود دارو ندارد، بلکه هم‌زمان با روند بیماری دیده می‌شود.

7. بی‌قراری یا خواب‌آلودگی

تغییر در سطح انرژی کودک معمولا به کاهش یا افزایش تب مرتبط است. وقتی تب بالا باشد، بدن بی‌قرارتر می‌شود و هنگام افت تب، ممکن است خواب‌آلودگی بیشتر شود.

8. واکنش آلرژیک شدید

این واکنش زمانی اتفاق می‌افتد که بدن نسبت به دارو حساسیت شدید نشان دهد و سیستم ایمنی بیش از حد فعال شود. نتیجه آن می‌تواند تورم، کهیر گسترده یا درگیری بافت‌های صورت و زبان باشد.

9. آسیب کبدی در صورت مصرف بیش از حد یا طولانی‌مدت

کبد مسئول تجزیه استامینوفن است. زمانی که مقدار مصرف از ظرفیت پردازش کبد بیشتر شود، مواد سمی می‌توانند در بدن تجمع پیدا کنند و به بافت کبد آسیب بزنند.

10. افزایش آنزیم‌های کبدی

وقتی کبد تحت فشار ناشی از مصرف بیش از حد قرار می‌گیرد، سلول‌های کبدی دچار التهاب خفیف می‌شوند و این موضوع در آزمایش‌ها به صورت افزایش آنزیم‌های کبدی دیده می‌شود.

نکته: برخی از این موارد نادر هستند و معمولا ایجاد نمی‌شوند؛ ولی با افزایش شدت هر کدام از این علائم، حتما به پزشک مراجعه کنید. 

موارد منع مصرف شیاف استامینوفن ۱۲۵ کودکان

شیاف استامینوفن در بیشتر کودکان ایمن است، اما در شرایط زیر نباید استفاده شود:

1. حساسیت یا آلرژی به استامینوفن

اگر کودک به استامینوفن یا داروهای مشابه حساس باشد، ممکن است بدن او با علائمی مثل خارش، کهیر یا حتی سختی در تنفس واکنش نشان دهد. این نشانه‌ها معمولا نشان‌دهنده عدم تحمل دارو هستند.

2. بیماری شدید یا نارسایی کبد

چون استامینوفن در کبد تجزیه می‌شود، وقتی کبد به‌درستی کار نکند، بدن نمی‌تواند دارو را به‌خوبی پردازش کند و این موضوع می‌تواند فشار بیشتری به کبد وارد کند.

3. سابقه واکنش آلرژیک شدید

در کودکانی که قبلا واکنش‌های شدید مثل تورم لب‌ها، صورت یا زبان داشته‌اند، احتمال اینکه بدن دوباره همان واکنش را نشان دهد بیشتر است و معمولا سریع‌تر هم اتفاق می‌افتد.

4. خونریزی، زخم یا التهاب شدید ناحیه مقعد

اگر ناحیه مقعد زخم یا التهاب داشته باشد، استفاده از شیاف می‌تواند باعث درد بیشتر یا تحریک آن قسمت شود و در برخی موارد جذب دارو هم کمتر از حالت طبیعی صورت می‌گیرد. 

5. اسهال شدید یا مداوم

در صورت اسهال شدید، شیاف ممکن است قبل از جذب کامل از بدن دفع شود و اثر درمانی کافی نداشته باشد.

6. نوزادان زیر ۳ ماه (مگر با تجویز پزشک)

در این سن به دلیل نارس بودن عملکرد کبد و حساسیت بالای بدن، دارو تنها در شرایط خاص مصرف می‌شود.

تداخلات دارویی شیاف استامینوفن کودکان

شیاف استامینوفن معمولا داروی ایمنی است، اما در صورت مصرف هم‌زمان با برخی داروها ممکن است اثر آن تغییر کند یا فشار بیشتری به بدن وارد شود. یکی از مهم‌ترین موارد، داروهای حاوی استامینوفن هستند. اگر کودک هم‌زمان از شربت سرماخوردگی یا داروهای تب‌بر دیگر استفاده کند، شاید مقدار کل استامینوفن در بدن بالا برود و باعث فشار آمدن به کبد شود. 

همچنین برخی داروهای ضدتشنج یا داروهایی که روی کبد اثر می‌گذارند، می‌توانند سرعت تجزیه استامینوفن را تغییر دهند و باعث شوند اثر دارو کمتر یا بیشتر از حد انتظار شود. به همین دلیل، ترکیب دارویی در کودکان را باید همیشه با دقت بررسی کنید تا از تجمع ناخواسته دارو در بدن جلوگیری شود.

شیاف استامینوفن ۳۲۵ برای کودکان مجاز است؟

شیاف استامینوفن ۳۲۵ برای کودکان بالای ۱۲ سال قابل استفاده است. اما در مورد کودکان کمتر از این سن یا کودکانی که زیر ۲۱ کیلوگرم وزن دارند استفاده از این شیاف تنها با تجویز پزشک ممکن است.

تفاوت شیاف استامینوفن ۱۲۵ و ۳۲۵

تفاوت اصلی بین شیاف استامینوفن ۱۲۵ و ۳۲۵ در میزان دوز و سن مصرف است. شیاف ۱۲۵ معمولا برای کودکان کوچک‌تر و نوزادان استفاده می‌شود و برای کنترل تب و دردهای خفیف تا متوسط در سنین پایین مناسب‌تر است. این دوز به دلیل ملایم‌تر بودن، برای بدن‌های حساس‌تر انتخاب می‌شود.

در مقابل، شیاف ۳۲۵ میلی‌گرم بیشتر برای کودکان بزرگ‌تر استفاده می‌شود که وزن بیشتری دارند و بدن آن‌ها به دوز بالاتری از دارو نیاز دارد تا اثر مناسب ایجاد شود. به طور کلی، انتخاب بین این دو به وزن کودک، شدت علائم و شرایط بدنی کودک بستگی دارد. استفاده از دوز نامناسب می‌تواند باعث کاهش اثر دارو یا افزایش احتمال عوارض شود.

استفاده همزمان شربت استامینوفن و شیاف استامینوفن

چند ساعت بعد شیاف میشه استامینوفن داد یه به عبارت دیگر فاصله زمانی مصرف شیاف و قطره استامینوفن در کودکان چقدر باید باشد؟ در پاسخ به این سوال باید بگوییم که در کودکان همواره مصرف شربت و قطره به مصرف شیاف ارجحیت دارد. اما اگر یک ساعت پس از دادن شربت استامینوفن یا شربت velotyl برای کودکان، تب پایین نیامد، نباید از شیاف استامینوفن استفاده شود. زیرا فواصل مصرف داروی استامینوفن، به شکل خوراکی یا شیاف باید حداقل چهار ساعت باشد. در صورت صلاح‌دید پزشک، درصورت عدم کنترل تب با استامینوفن، می‌توان ازشربت ایبوپروفن نیز استفاده کرد.

البته توجه داشته باشید که استفاده از شیاف استامینوفن در نوزادان به تنهایی کفایت می‌کند. پس به‌صورت خودسرانه همراه با استامینوفن از داروهای کاهندۀ تب مثل ایبوپروفن استفاده نکنید. استفادۀ هم‌زمان این دو دارو بدون نظر پزشک، خطر مسمومیت دارویی و آسیب به کلیه را بالا می‌برد.

اگر مجبور به استفاده هم‌زمان از داروی دیگری مثل ایبوپروفن بشوید، بهتر است بین مصرف دو دارو حداقل 4 ساعت فاصله باشد. همچنین توجه کنید که داروی ایبوپروفن برخلاف شیاف استامینوفن، برای نوزاد 6 ماهه و کوچکتر استفاده نمی‌شود.

*مقاله شربت ایبوپروفن کودکان برای چیست را مطالعه کنید.

نکات مهم در استفاده و نگهداری از شیاف استامینوفن

در هنگام استفاده از شیاف استامینوفن به نکات زیر توجه داشته باشید:

• شیاف استامینوفن فقط برای استعمال در مقعد کاربرد دارد. اگر کودک به اشتباه شیاف را خورد، به مراکز درمانی مراجعه کنید. مراقب انسداد راه تنفسی او باشید.
• در صورتی که بستۀ شیاف آسیب دیده بود یا تاریخ انقضای آن تمام شده بود، از شیاف استفاده نکنید.
• شیاف باید در دمای اتاقِ کمتر از 37 درجه سانتی‌گراد و ترجیحاً در یخچال نگهداری شود. نگهداری آن در دمای بالا یا در محیط‌هایی مثل سرویس بهداشتی ممکن است از اثر دارو بکاهد یا آن را آلوده کند.
• دقت کنید که شیاف استامینوفن برای کودکان بالای سه ماه استفاده می‌شود. فقط در صورت دستور پزشک می‌توان آن را برای کودکان زیر سه ماه استفاده کرد.

اگر کودک بعد از استفاده از شیاف مدفوع کرد چه باید کرد؟

اگر دفع مدفوع در فاصله کوتاهی بعد از استفاده (حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه اول) اتفاق بیفتد، احتمال دارد بخشی از دارو هنوز جذب نشده باشد و اثر کامل ایجاد نشود. در این حالت معمولا باید وضعیت تب یا درد کودک دوباره ارزیابی شود و در صورت نیاز، دوز بعدی با فاصله مناسب استفاده شود. اما اگر زمان بیشتری گذشته باشد، دارو تا حد زیادی جذب شده و معمولا نیازی به تکرار آن نیست.

دیکلوفناک جایگزین استامینوفن

شیاف استامینوفن در نوزادان، خط اول درمان است. حال ممکن است با این شیاف تب نوزاد کاهش نیابد یا نوزاد به استامینوفن حساسیت داشته باشد. در این موارد باید با نظر پزشک برای ادامه درمان اقدام شود. اما به هیچ وجه نباید شیاف دیکلوفناک، جایگزین شیاف استامینوفن شود و برای سنین زیر شش سال هیچ دوزی از داروی دیکلوفناک، مناسب نیست و توصیه نمی‌شود.

در پایان متذکر می‌شویم که نوزادان و کودکان به دلیل تفاوت‌های اساسی با بزرگسالان، حساسیت بیشتری در برابر بیماری‌ها دارند. در صورت بروز هر علامت غیرعادی، قبل از هر کاری با پزشک مشورت کنید و دارویی را بدون نسخه به کودک ندهید.

نکات مهم و پایانی

شیاف استامینوفن ۱۲۵ برای کودکان معمولا در جهت کاهش تب و تسکین دردهای خفیف تا متوسط استفاده می‌شود. میزان دوز مصرفی این شیاف بستگی به وزن کودک دارد. که در حالت کلی حدود ۱۰ تا ۱۵ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، هر ۴ تا ۶ ساعت در صورت نیاز باید برای کودک استفاده شود.

توجه داشته باشید که حداکثر میزان مصرف شیاف استامینوفون 125 برای کودکان در یک بازه زمانی ۲۴ ساعته نباید بیش از ۴ دوز باشد. از دیگر سو با توجه به این‌که مصرف بیش از حد آن می‌تواند به کبد آسیب برساند. در صورت وجود بیماری کبدی یا مصرف هم‌زمان داروهای دیگر، حتماً باید با پزشک مشورت شود. در حالت کلی بهتر است از مصرف خودسرانه مکرر بدون نظر پزشک خودداری کنید.

منابع

my.clevelandclinic.org

medlineplus.gov