آیا خونریزی مقعدی در بارداری خطرناک است+درمان بواسیر بارداری

خونریزی مقعدی در بارداری اغلب به مشکلاتی مانند هموروئید یا شقاق مقعدی مربوط است و در بسیاری از موارد خطر جدی برای مادر یا بارداری ایجاد نمی‌کند. با این‌حال، نباید هر خونریزی را بدون بررسی به هموروئید نسبت داد؛ زیرا گاهی می‌تواند نشانه یک مشکل جدی‌تر باشد. هموروئید در بارداری به دلیل عواملی مانند یبوست، فشار رحم و افزایش فشار روی رگ‌های ناحیه مقعد شایع‌تر می‌شود و ممکن است با خون قرمز روشن هنگام دفع، خارش، درد یا برجستگی اطراف مقعد همراه باشد. در ادامه، علت‌های خونریزی مقعدی در بارداری، علائم هموروئید، روش‌های کاهش و درمان آن و نشانه‌هایی را بررسی می‌کنیم که در صورت مشاهده آن‌ها باید به پزشک مراجعه کنید.

با نصب اپلیکیشن گهواره، در جریان تغییرات هفته به هفته بارداری خود قرار می‌گیرید. این برنامه، اطلاعات تخصصی درباره رشد جنین، سلامت مادر و تغذیه ارائه می‌دهد و تمامی آزمایشات و معاینات بارداری را یادآوری می‌کند و هر روز یک پیام مشاوره‌ای متناسب با سن بارداری خود دریافت خواهید کرد.

علت خونریزی مقعدی در بارداری (بواسیر) چیست؟

هنگامی که رگهای ناحیه مقعد بدن در وضعیت نرمال قرار داشته باشند، خون به راحتی از طریق آن‌ها جریان می‌یابد و عبور می‌کند. زمانی که این رگ‌ها تحت فشار باشند، مثلا زمانی که فشار اضافی روی لگن وجود دارد، رگ‌های قسمت تحتانی بدن متورم می‌شوند و مشکلاتی چون بواسیر یا هموروئید ایجاد می‌گردد. در دوران بارداری شرایطی وجود دارد که باعث می‌شود رگ‌های خونی مقعد شما تحت فشار بیشتری قرار داشته باشند، از جمله: 

• یبوست و زور زدن هنگام دفع
• افزایش فشار رحم در حال رشد بر رگ‌های لگن و مقعد
• افزایش حجم خون در دوران بارداری
• تغییرات هورمونی و شل شدن دیواره رگ‌ها
• کند شدن حرکات روده در بارداری
• کم‌تحرکی و نشستن طولانی‌مدت
• افزایش فشار روی عروق در ماه‌های آخر بارداری
• فشار و زور زدن هنگام زایمان که می‌تواند بواسیر را ایجاد یا تشدید کند.

* مقاله شیاف پروژسترون مقعدی بهتره یا واژینال را مطالعه کنید.

با اپلیکیشن گهواره، هفته به هفته بارداریت رو دنبال کن.

نصب اپلیکیشن گهواره

علائم بواسیر یا هموروئید در بارداری چیست؟

برخی از مهمترین علائم بواسیر در بارداری عبارت‌اند از:

• خونریزی مقعدی، معمولا به شکل خون قرمز روشن هنگام یا بعد از دفع
• درد یا احساس ناراحتی در ناحیه مقعد
• خارش و سوزش اطراف مقعد
• تورم یا التهاب اطراف مقعد
• احساس یا مشاهده توده و برجستگی در اطراف مقعد
• درد هنگام دفع مدفوع
• احساس دفع ناکامل یا ناراحتی پس از دفع
• ترشح مخاطی از مقعد در برخی موارد
• بواسیر یا همورروئید داخلی

* مقاله انقباضات رحم در بارداری را مطالعه کنید.

آیا بواسیر یا همان هموروئید در بارداری خطرناک است؟

آیا خونریزی مقعدی در بارداری خطرناک است؟ آیا بواسیر در بارداری خطرناکه؟ بواسیر و خونریزی مقعد در بارداری بسیار متداول است، به ویژه در سه ماهه سوم بارداری. دفتر بهداشت زنان اعلام کرده، حداقل 50٪ از زنان باردار دچار بواسیر می‌شوند. بواسیر می‌تواند به طور مکرر در طول بارداری اتفاق بیفتد. بواسیر زایمان نیز بسیار شایع است که می‌تواند هنگام زایمان و یا مدت کوتاهی پس از زایمان اتفاق بیفتد. 

بواسیر شما ممکن است بعد از بارداری و زایمان کاملاً از بین برود، زیرا سطح هورمون‌ها، حجم خون و فشار داخل شکمی بعد از زایمان کاهش می‌یابد. همچنین اگر در طول بارداری از عواملی که خطر بواسیر در بارداری را افزایش می‌دهند، اجتناب کنید، می‌توانید تا حدود زیادی این وضعیت را مدیریت کنید. با این حال، بسیار مهم است که اگر دچار خونریزی بواسیر در بارداری  شدید، از آن چشم پوشی نکنید؛ زیرا بواسیر درمان نشده با گذشت زمان ممکن است بدتر شود و ممکن است عوارضی مانند افزایش درد یا در موارد نادر کم خونی ناشی از خونریزی ایجاد کند.

از کجا بفهمیم خونریزی مقعدی از بواسیر است؟

اگر خونریزی قرمز روشن و همزمان با دفع مدفوع باشد و پس از زور زدن یا دفع مدفوع دیده شود، احتمال بواسیر بیشتر است. با این حال، از روی نوع خونریزی نمی‌توان با قطعیت گفت علت آن بواسیر است؛ مخصوصا اگر خونریزی تکرار شود، مقدار آن زیاد باشد یا با علائم دیگری همراه شود. بنابراین در صورت ادامه‌دار بودن خونریزی، بهتر است به پزشک مراجعه کنید. 

روش‌های درمان بواسیر در بارداری 

در دوران بارداری، درمان بواسیر معمولا با روش‌های غیرتهاجمی شروع می‌شود، زیرا این عارضه در بسیاری از موارد با کنترل یبوست و کاهش فشار هنگام دفع قابل مدیریت است و ممکن است پس از زایمان نیز به تدریج برطرف شود. مصرف فیبر کافی، نوشیدن مایعات، فعالیت بدنی مناسب و جلوگیری از زور زدن هنگام دفع از مهم‌ترین اقدامات برای کاهش علائم هستند. در صورت نیاز، پزشک می‌تواند شما را درباره استفاده از نرم‌کننده مدفوع یا داروهای موضعی مناسب دوران بارداری راهنمایی کند.

روش‌های تهاجمی مانند بستن باند لاستیکی، اسکلروتراپی یا جراحی معمولا انتخاب اول در دوران بارداری نیستند و تنها در شرایط خاص و با نظر پزشک مطرح می‌شوند. بنابراین، اگر علائم با مراقبت‌های معمول کنترل نشود یا خونریزی و درد قابل‌توجه باشد، پزشک باید علت و شدت بواسیر را بررسی و مناسب‌ترین روش درمانی را تعیین کند.

در ضمن، وجود بواسیر به تنهایی معمولا مانعی برای زایمان واژینال نیست. ولی فشار واردشده هنگام زایمان ممکن است باعث شود بواسیر برای مدت کوتاهی تشدید شود. این وضعیت معمولا موقتی است و بواسیر در هفته‌های پس از زایمان به تدریج بهتر می‌شود. بنابراین، صرف داشتن بواسیر معمولا به معنی نیاز به سزارین نیست و نوع زایمان باید بر اساس شرایط کلی مادر و جنین و نظر پزشک تعیین شود.

درمان خانگی بواسیر

در موارد خفیف، با کاهش یبوست و جلوگیری از زور زدن هنگام دفع می‌توان علائم بواسیر را کنترل کرد:

• فیبر کافی: میوه، سبزیجات، غلات کامل و حبوبات مصرف کنید تا دفع آسان‌تر شود.
• مایعات کافی: آب و سایر مایعات را به مقدار کافی بنوشید.
• حمام آب گرم: نشستن در آب گرم می‌تواند درد و ناراحتی را کاهش دهد.
• کمپرس سرد: برای کاهش تورم و ناراحتی، کمپرس سرد را روی ناحیه مورد نظر قرار دهید.
• فعالیت بدنی: پیاده‌روی و فعالیت‌های مناسب بارداری به پیشگیری از یبوست کمک می‌کنند.
• مصرف دارو با نظر پزشک: کرم‌ها، مکمل‌های فیبر یا نرم‌کننده‌های مدفوع را بدون تایید پزشک مصرف نکنید.

به نقل از سایت my.clevelandclinic.org

هدف از درمان بواسیر، کنترل و کاهش علائم است. بواسیر معمولا پس از زایمان به طور قابل توجهی بهبود می‌یابد یا حتی کاملا برطرف می‌شود. تا آن زمان، استفاده از روش‌های خانگی و ایجاد تغییر در عادات روزمره می‌توانند به دفع راحت‌تر و منظم‌تر کمک کنند.

The goal of treatment is to manage or relieve your symptoms. Hemorrhoids usually improve dramatically or go away completely after your baby arrives. Until then, treatment usually involves at-home remedies and changing your habits to promote healthy bowel movements

برای بواسیر در بارداری چه بخوریم؟

برای پیشگیری از یبوست و کاهش فشار هنگام دفع، مصرف میوه‌ها، سبزیجات، حبوبات و غلات کامل را افزایش دهید. دریافت حدود ۲۵ تا ۳۰ گرم فیبر در روز و نوشیدن آب کافی به نرم‌تر شدن مدفوع و کاهش زور زدن کمک می‌کنند.

درمان دارویی بواسیر یا هموروئید در بارداری (پماد و داروی بواسیر در بارداری)

اگر روش‌های خانگی برای کنترل علائم کافی نباشند، پزشک ممکن است پماد یا کرم بواسیر، مکمل فیبر یا نرم‌کننده مدفوع را توصیه کند. مصرف هرگونه دارو، پماد، ملین یا مکمل در دوران بارداری باید حتما با نظر پزشک یا ماما صورت بگیرد تا از ایمنی آن برای مادر و جنین اطمینان حاصل شود.

بواسیر در بارداری چه زمانی نیاز به پزشک دارد؟

در صورت مشاهده علائم زیر، بهتر است به پزشک مراجعه کنید:

• خونریزی زیاد یا مداوم
• خونریزی تکرارشونده
• همراهی خونریزی با درد شدید
• ضعف یا علائم کم‌خونی
• تب یا علائم غیرمعمول
• خونریزی قابل توجه همراه با علائم ناپایداری جسمی؛ نیازمند ارزیابی فوری

آیا بواسیر بارداری بعد از زایمان خوب می‌شود؟

بله. بواسیر بارداری در بیشتر موارد پس از زایمان به تدریج بهتر می‌شود و ممکن است کاملا برطرف شود. با این حال، فشار و زور زدن هنگام زایمان می‌توانند علائم را در روزهای ابتدایی تشدید کنند. معمولا طی چند هفته وضعیت بهتر می‌شود؛ اگر بواسیر بعد از این مدت باقی بماند یا علائم شدیدتر شوند، بهتر است پزشک آن را بررسی کند.

چگونه از بواسیر در بارداری پیشگیری کنیم؟

پیشگیری از بواسیر در بارداری همیشه ممکن نیست؛ اما با کاهش یبوست و جلوگیری از زور زدن هنگام دفع می‌توان احتمال ایجاد یا تشدید آن را کمتر کرد:

• مصرف میوه‌ها، سبزیجات، حبوبات و غلات کامل برای دریافت فیبر کافی
• نوشیدن آب و مایعات کافی در طول روز
• اجابت مزاج به محض احساس نیاز و پرهیز از زور زدن
• خودداری از نشستن طولانی‌مدت روی توالت
• حفظ فعالیت بدنی متناسب با شرایط بارداری
• پرهیز از بلند کردن اجسام سنگین
• استفاده از کمپرس سرد برای کاهش تورم و ناراحتی
• نشستن در آب گرم برای تسکین علائم
• در صورت نیاز، استفاده از نرم کننده مدفوع یا مکمل فیبر با نظر پزشک
• فندق جادوگر (Witch hazel) ممکن است برای کاهش موقت خارش، سوزش و ناراحتی ناحیه مقعد کمک کننده باشد.

نکته: اگر خونریزی زیاد یا مداوم باشد، نباید صرفا با پانسمان یا درمان خانگی کنترل شود و نیاز به ارزیابی پزشکی دارد. همچنین مصرف پمادها، شیاف‌ها و سایر داروهای بدون نسخه در دوران بارداری باید با نظر پزشک انجام شود.

* مقاله تکرر ادرار بارداری را مطالعه کنید. 

تفاوت خونریزی مقعدی و واژینال در بارداری

تشخیص منشا خونریزی در دوران بارداری همیشه آسان نیست. اگر هنگام دفع روی دستمال یا لباس زیر خون می‌بینید اما مطمئن نیستید خون از مقعد آمده یا واژن، آن را به بواسیر نسبت ندهید و با پزشک یا ماما تماس بگیرید. خونریزی واژینال در دوران بارداری، به ویژه در نیمه دوم بارداری، می‌تواند علت‌های مختلفی داشته باشد و نیاز به ارزیابی پزشکی دارد. در جدول زیر می‌توانید مهمترین تفاوت‌های این دو را مشاهده کنید:

نکات پایانی

معمولا هیچ یک از روش‌های بالا برای درمان خونریزی مقعدی در بارداری توصیه نمی‌شود؛ مگر در شرایط کاملا اضطراری و با تشخیص پزشک متخصص. همیشه سعی کنید اقدامات پیشگیری از بواسیر بارداری را انجام دهید. نسبت به علائم خود هشیار باشید. مثلا اگر مدفوع خونی داشتید فورا به پزشک مراجعه کنید تا دلیل خون در مدفوع در زمان بارداری شما را بیابد و از همان ابتدا درمان را آغاز کنید.

منابع

mja.com.au

my.clevelandclinic.org