خواص انجیر در بارداری، مقدار مصرف، مضرات و تاثیر آن بر زیبایی جنین
محتوای این مقاله توسط تیم پزشکان و متخصصان گهواره بررسی و تأیید شده و صرفاً جنبه آموزشی دارد تا آگاهی عمومی شما افزایش یابد؛ با این حال، برای هرگونه اقدام تشخیصی یا درمانی، به پزشک متخصص مراجعه کنید.
مصرف انجیر در بارداری میتواند خواصی از جمله تنظیم فشار، درمان یبوست، رشد مغزی جنین و... در پی داشته باشد. با این حال افراط در خوردنش نیز مشکل ساز است و میتواند عوارضی از جمله افزایش قند خون، افت فشار، اسهال و...ایجاد کند. در این مقاله از مجله سلامت گهواره قصد داریم در مورد خواص و مضرات مصرف انجیر در بارداری بیشتر توضیح دهیم.
با نصب اپلیکیشن گهواره، در جریان تغییرات هفته به هفته بارداری خود قرار میگیرید. این برنامه، اطلاعات تخصصی درباره رشد جنین، سلامت مادر و تغذیه ارائه میدهد و تمامی آزمایشات و معاینات بارداری را یادآوری میکند و هر روز یک پیام مشاورهای متناسب با سن بارداری خود دریافت خواهید کرد.
فواید خوردن انجیر در بارداری
انجیر یکی از میوههای مغذی است که میتواند در دوران بارداری، در کنار سایر مواد غذایی سالم، بخشی از نیازهای تغذیهای مادر را تأمین کند. این میوه حاوی فیبر، قندهای طبیعی، کلسیم، پتاسیم، منیزیم، آهن، ویتامین K، ویتامین B6، مس و ترکیبات آنتیاکسیدانی است. مهمترین فواید خوردن انجیر در بارداری عبارتاند از:
کمک به پیشگیری و کاهش یبوست بارداری به دلیل فیبر بالا
فیبر موجود در انجیر به افزایش حجم مدفوع و بهبود حرکات روده کمک میکند و میتواند در کنار مصرف آب کافی، به کاهش یبوست بارداری کمک کند.
تأمین انرژی مورد نیاز مادر با قندهای طبیعی
انجیر حاوی قندهای طبیعی است و میتواند بخشی از انرژی مورد نیاز مادر را تأمین کند. البته در مصرف انجیر خشک که قند و کالری بیشتری در حجم یکسان دارد، باید به مقدار مصرف توجه شود.
کمک به سلامت استخوانها و دندانهای مادر و جنین به دلیل داشتن کلسیم
کلسیم برای حفظ سلامت استخوانها و دندانهای مادر و رشد طبیعی استخوانهای جنین ضروری است و انجیر میتواند بخشی از کلسیم مورد نیاز بدن را تأمین کند.
کمک به تأمین پتاسیم و حفظ عملکرد طبیعی عضلات و اعصاب
پتاسیم یکی از مواد معدنی ضروری برای عملکرد طبیعی عضلات و اعصاب است و دریافت کافی آن در دوران بارداری اهمیت دارد.
کمک به کاهش گرفتگی عضلات پا در بارداری (به دلیل پتاسیم و منیزیم)
پتاسیم و منیزیم در عملکرد طبیعی عضلات نقش دارند و دریافت کافی این مواد معدنی میتواند به حفظ عملکرد مناسب عضلات کمک کند؛ با این حال، نمیتوان انجیر را درمان قطعی گرفتگی عضلات پا در بارداری دانست.
کمک به تأمین آهن و کاهش خطر کمخونی (در کنار سایر منابع غذایی)
آهن برای تولید گلبولهای قرمز و تأمین اکسیژن مورد نیاز بدن مادر و جنین ضروری است. انجیر مقداری آهن دارد، اما برای تأمین نیاز افزایشیافته بدن در بارداری باید از سایر منابع غذایی آهن و مکمل تجویزشده نیز استفاده شود.
حمایت از سلامت دستگاه گوارش و بهبود حرکات روده
فیبر انجیر به عملکرد بهتر دستگاه گوارش و منظمتر شدن حرکات روده کمک میکند و از این نظر میتواند برای مادرانی که در بارداری دچار یبوست میشوند، مفید باشد.
به نقل از Healthline
انجیر میتواند یکی از منابع فیبر در رژیم غذایی دوران بارداری باشد؛ رژیم غذایی سرشار از فیبر به پیشگیری از یبوست کمک میکند.
Figs can be included as part of a high-fiber diet during pregnancy, which can help prevent constipation.
تأمین آنتیاکسیدانها و کمک به محافظت از سلولهای بدن
انجیر حاوی ترکیبات آنتیاکسیدانی است که به محافظت سلولها در برابر آسیب ناشی از استرس اکسیداتیو کمک میکنند.
کمک به تأمین برخی ویتامینها و مواد معدنی مانند ویتامین K، ویتامین B6، منیزیم و مس
این مواد مغذی در فرایندهای مختلف بدن از جمله عملکرد طبیعی سلولها، متابولیسم، عملکرد عصبی و حفظ سلامت بافتها نقش دارند.
کمک به کنترل اشتها و افزایش احساس سیری به دلیل فیبر
فیبر باعث میشود احساس سیری برای مدت بیشتری باقی بماند و میتواند به کنترل اشتها در طول روز کمک کند.
کمک به سلامت قلب و تنظیم فشار خون به دلیل پتاسیم
پتاسیم در عملکرد طبیعی قلب و تنظیم فشار خون نقش دارد و دریافت کافی آن یکی از بخشهای مهم یک رژیم غذایی متعادل در دوران بارداری است.
کمک به حفظ تعادل مایعات بدن با تأمین الکترولیتهای مورد نیاز
پتاسیم و سایر مواد معدنی موجود در انجیر میتوانند در تأمین بخشی از الکترولیتهای مورد نیاز بدن و حفظ تعادل مایعات نقش داشته باشند.
*مطلب از چه سنی می توان به کودک انجیر داد؟ را نیز از مجله سلامت گهواره مطالعه کنید.
در مجموع، انجیر میتواند یک انتخاب مغذی در دوران بارداری باشد؛ اما بهتر است مصرف آن متنوع و متعادل باشد و برای تأمین مواد مغذی مورد نیاز مادر و جنین، انجیر در کنار سایر گروههای غذایی و مکملهای توصیه شده در دوران بارداری مصرف شود.
* از خواص خرمالو در بارداری چه میدانید؟
روزانه چند عدد انجیر در بارداری بخوریم؟
برای میانوعده، ۲ تا ۳ عدد انجیر تازه متوسط میتواند مقدار مناسبی باشد. اما اگر انجیر خشک مصرف میکنید، به دلیل غلظت بیشتر قند و کالری، بهتر است مقدار آن کمتر باشد؛ حدود ۲ تا ۳ عدد انجیر خشک کوچک میتواند یک وعده کوچک محسوب شود.
انجیر را بهتر است بهعنوان بخشی از سهم روزانه میوهها مصرف کنید، نه اینکه مقدار زیادی از آن را یکباره بخورید. همچنین اگر انجیر خشک مصرف میکنید، نوشیدن آب کافی اهمیت دارد، بهخصوص اگر هدف شما کمک به کاهش یبوست بارداری باشد. اگر دیابت بارداری، قند خون بالا یا محدودیت خاصی در مصرف کربوهیدراتها دارید، مقدار مناسب انجیر باید با توجه به برنامه غذایی و توصیه پزشک یا متخصص تغذیه تعیین شود.
بهترین زمان خوردن انجیر در بارداری
برای خوردن انجیر در بارداری زمان مشخص و علمی که برای همه مادران بهترین باشد وجود ندارد. میتوانید انجیر را در طول روز و متناسب با برنامه غذایی خود مصرف کنید. با این حال، اگر هدف شما کمک به کاهش یبوست بارداری است، مصرف انجیر در وعده صبحانه یا میانوعده همراه با آب کافی میتواند انتخاب مناسبی باشد.
اگر انجیر را برای تأمین انرژی و کنترل اشتها مصرف میکنید، قرار دادن آن در میانوعده بین وعدههای اصلی میتواند به احساس سیری کمک کند. انجیر تازه یا خشک را میتوان همراه با مواد غذایی دیگری مانند ماست یا مغزها نیز مصرف کرد تا میانوعده متعادلتری داشته باشید.
در صورتی که انجیر خشک مصرف میکنید، بهتر است مقدار آن را کنترل کنید؛ زیرا در مقایسه با انجیر تازه، قند و کالری بیشتری در حجم یکسان دارد. همچنین مصرف آب کافی در طول روز، بهویژه هنگام افزایش دریافت فیبر، اهمیت دارد.
خوردن انجیر تازه در بارداری بهتر است یا انجیر خشک؟
هر دو نوع انجیر تازه و خشک میتوانند در دوران بارداری بخشی از یک رژیم غذایی متعادل باشند، اما از نظر مقدار آب، قند، کالری و برخی مواد مغذی با یکدیگر تفاوت دارند. در فرایند خشک شدن، بخش زیادی از آب انجیر از بین میرود و مواد مغذی و قندهای آن در حجم کمتری متمرکز میشوند. به همین دلیل، انجیر خشک در مقدار مساوی نسبت به انجیر تازه، کالری و قند بیشتری دارد و بهتر است در مصرف آن اندازه وعده را در نظر بگیرید.
از طرف دیگر، انجیر تازه آب بیشتری دارد و میتواند گزینه مناسبی برای یک میانوعده در دوران بارداری باشد. اگر هدف شما کمک به پیشگیری و کاهش یبوست بارداری است، هر دو نوع انجیر به دلیل داشتن فیبر میتوانند در کنار مصرف آب کافی و سایر منابع فیبر، به بهبود حرکات روده کمک کنند.
در سه ماهه اول بارداری که رشد و شکلگیری اندامهای جنین با سرعت زیادی انجام میشود، داشتن یک رژیم غذایی متنوع و دریافت مواد مغذی کافی اهمیت زیادی دارد. انجیر تازه و خشک هر دو حاوی مواد مغذی مختلفی مانند پتاسیم، کلسیم، منیزیم، آهن و برخی ویتامینها هستند و میتوانند بخشی از این نیازها را تأمین کنند. با این حال، انجیر جایگزین مکملهای دوران بارداری یا سایر منابع غذایی ضروری نیست.
اگر انجیر خشک انتخاب میکنید، بهتر است انجیر خشک باکیفیت و بدون شکر افزوده مصرف کنید و مقدار آن را کنترل کنید. همچنین در صورت ابتلا به دیابت بارداری یا نیاز به کنترل قند خون، بهتر است مقدار و نوع میوه مصرفی را با پزشک یا متخصص تغذیه هماهنگ کنید.
در مجموع، نمیتوان گفت انجیر تازه همیشه بهتر از انجیر خشک است. اگر به دنبال میوهای با آب بیشتر و قند و کالری کمتر در هر حجم هستید، انجیر تازه انتخاب مناسبتری است؛ در حالی که انجیر خشک، به دلیل ماندگاری بیشتر و تراکم بالاتر مواد مغذی و انرژی، میتواند در مقدار کمتر بهعنوان میانوعده مصرف شود.
خواص انجیر خشک در بارداری
انجیر خشک میتواند یکی از میانوعدههای مغذی در دوران بارداری باشد و به تأمین بخشی از نیاز بدن به فیبر و مواد معدنی کمک کند. این میوه خشک حاوی موادی مانند کلسیم، پتاسیم، منیزیم، آهن، مس و ویتامین K است و به دلیل داشتن فیبر میتواند به بهبود عملکرد دستگاه گوارش و کاهش یبوست بارداری کمک کند.
یکی از نکات مهم درباره انجیر خشک این است که در مقایسه با انجیر تازه، آب کمتری و در نتیجه قند و کالری بیشتری در حجم یکسان دارد. بنابراین اگرچه میتواند یک میانوعده مناسب باشد، بهتر است مقدار مصرف آن کنترل شود. از طرفی، فیبر موجود در انجیر خشک میتواند به افزایش احساس سیری و بهبود حرکات روده کمک کند.
پتاسیم و منیزیم موجود در انجیر خشک نیز در عملکرد طبیعی عضلات و اعصاب نقش دارند و کلسیم آن میتواند بخشی از نیاز بدن به این ماده معدنی را تأمین کند. همچنین انجیر خشک مقداری آهن دارد که میتواند در کنار سایر منابع غذایی، به دریافت آهن مورد نیاز بدن در دوران بارداری کمک کند؛ با این حال، برای تأمین نیاز افزایشیافته آهن در این دوران نباید تنها به انجیر خشک متکی بود.
اگر انجیر خشک باکیفیت و بدون شکر افزوده انتخاب شود، میتوان آن را در مقدار متعادل بهعنوان میانوعده مصرف کرد. برخی افراد نیز انجیر خشک را برای چند ساعت در آب میخیسانند تا نرمتر شود. این کار میتواند خوردن انجیر را برای بعضی افراد راحتتر کند، اما ضرورتی برای بهرهمندی از خواص غذایی آن ندارد.
اگر دیابت بارداری دارید، به دلیل قند و کربوهیدرات موجود در انجیر خشک، مقدار مصرف آن باید با رژیم غذایی تنظیمشده توسط پزشک یا متخصص تغذیه هماهنگ باشد.
آب انجیر در بارداری
زنانی که در دوران بارداری خود به سر میبرند میتوانند با خیال راحت از این میوه بهشتی و خوش طعم بخورند و علاوه بر لذت بردن از طعم آن، از خواص بیشمار آن نیز بهرمند شوند. انجیر را شما میتوانید به صورت میوه تازه، خشک شده، کمپوت، مربا و مارمالاد مصرف کنید. اما توصیه میشود در دوران بارداری کمتر از کمپوت میوهها استفاده کنید، زیرا سرشار از قند و مواد نگهدارنده است و مصرف آن برای زنان باردار توصیه نمیشود.
آب انجیر یکی از خوش طعمترین نوشیدنیهای تابستانی است که به راحتی میتوانید آن را تهیه کرده و نوش جان کنید. برای تهیه این نوشیدنی به انجیر، شیرین کننده مانند عسل یا شکر و آب نیاز دارید. ولی خوردن آن در بارداری باید محدود شود و در نهایتا یک بار خورده شود.
- در مرحله اول، انجیرها را خوب شسته و دم آن را ببرید.
- سپس انجیرها را همراه با آب و عسل یا شکر مخلوط کرده و به مدت یک روز داخل یخچال بگذارید تا طعم انجیر کاملا بیرون بیاید.
- اگر برای تهیه این نوشیدنی عجله دارید، انجیر، آب و شکر را داخل قابلمه ریخته و روی حرارت بگذارید. به مدت نیم ساعت تا یک ساعت اجازه دهید تا خوب پخته شود. پس از آن اجازه دهید تا خوب خنک شده و نوش جان کنید.
باید بدانید که خوردن انجیر و آب انجیر در دوران شیردهی بسیار توصیه میشود. زیرا علاوه بر خاصیت بسیاری که دارد، طعم شیر مناسبی به شیر داده و باعث ازدیاد شیر در زنان شیرده میشود.
* همچنین بخوانید: فواید مصرف توت خشک در بارداری و مضرات آن
تاثیر انجیر در بارداری و زیبایی جنین
خوردن انجیر در بارداری و زیبایی جنین چه ارتباطی با هم دارند؟ انجیر فواید شگفتانگیزی برای مادر و جنین در دوران بارداری دارد که برخی از آنها عبارتند از:
- تنظیم فشار خون
- سلامت قلب مادر و جنین
- محافظت از چشمهای مادر و جنین
- افزایش جذب کلسیم و رشد و استحکام استخوانها در جنین
- تامین مواد معدنی مورد نیاز برای جنین
- رشد مغزی جنین
- از بین بردن حالت تهوع صبحگاهی در مادر ( تاکید به خوردن انجیر در اوایل بارداری)
- رفع مشکلات گوارشی مانند یبوست
- موثر در آرامش و اعصاب جنین
- تقویت هوش و حافظه
با این حال، باید بدانید که زیبایی جنین به رژیم غذایی مادر بستگی ندارد. هرچند که رژیم غذایی تاثیر بسیاری در سلامت و رشد جنین خواهد داشت، اما زیبایی و شکل ظاهری جنین تنها به ژن پدر و مادر بستگی دارد و مواد غذایی تاثیری روی آن نخواهند داشت. با این حال خوردن انجیر در دوران بارداری میتواند تاثیر بسیاری در رشد و سلامت جنین داشته باشد و همانطور که میدانید سلامتی بسیار مهمتر از زیبایی است.
مضرات خوردن انجیر در بارداری
انجیر در دوران بارداری برای بیشتر افراد، در صورت مصرف متعادل، میتواند بخشی از یک رژیم غذایی سالم باشد. با این حال، مصرف بیشازحد انجیر یا مصرف آن در شرایط خاص ممکن است باعث بروز برخی عوارض شود. مهمترین مضرات خوردن انجیر در بارداری عبارتاند از:
- افزایش قند خون، بهویژه در مادران مبتلا به دیابت بارداری: انجیر حاوی قند طبیعی است و انجیر خشک به دلیل از دست دادن آب، قند و کربوهیدرات بیشتری در حجم یکسان دارد. بنابراین مادران مبتلا به دیابت بارداری باید مقدار مصرف آن را با رژیم غذایی خود هماهنگ کنند.
- افزایش وزن به دلیل کالری و قند طبیعی موجود در انجیر: مصرف زیاد انجیر، بهخصوص انجیر خشک، میتواند کالری دریافتی روزانه را افزایش دهد. به همین دلیل بهتر است انجیر در حد متعادل و بهعنوان بخشی از سهم روزانه میوهها مصرف شود.
- اسهال یا شل شدن مدفوع در صورت مصرف زیاد: انجیر فیبر نسبتاً بالایی دارد و مصرف مقدار زیاد آن، بهویژه اگر بدن به دریافت فیبر زیاد عادت نداشته باشد، ممکن است باعث شل شدن مدفوع یا اسهال شود.
- نفخ و دلپیچه در برخی افراد: افزایش ناگهانی مصرف فیبر میتواند باعث نفخ، احساس سنگینی معده، گاز و دلپیچه شود. اگر بعد از خوردن انجیر چنین علائمی پیدا میکنید، بهتر است مقدار مصرف را کاهش دهید.
- احتمال بروز آلرژی: اگرچه حساسیت به انجیر شایع نیست، اما در برخی افراد ممکن است واکنشهای حساسیتی ایجاد شود. در صورت بروز علائمی مانند خارش، کهیر، تورم لب و صورت یا مشکلات تنفسی، مصرف آن را متوقف کنید و برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید.
- توجه در صورت مصرف داروهای رقیقکننده خون: انجیر حاوی ویتامین K است. اگر داروهای رقیقکننده خون مانند وارفارین مصرف میکنید، بهتر است میزان دریافت ویتامین K در رژیم غذایی خود را ثابت نگه دارید و درباره مقدار مناسب مصرف انجیر با پزشک مشورت کنید.
- احتیاط در مصرف انجیر در صورت برخی بیماریهای زمینهای: اگر بیماری کلیوی، مشکلات مربوط به دفع مواد معدنی یا محدودیت خاصی در مصرف پتاسیم دارید، مقدار مصرف انجیر باید متناسب با شرایط شما تعیین شود. در چنین شرایطی بهتر است قبل از افزایش مصرف انجیر با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنید.
مصرف مربای انجیر در بارداری
در مصرف مربای انجیر در بارداری نیز بهتر است اعتدال را رعایت کنید. برخلاف انجیر تازه یا خشک، مربا معمولاً حاوی مقدار قابلتوجهی قند افزوده است و مصرف زیاد آن میتواند دریافت قند و کالری را افزایش دهد. این موضوع برای مادران مبتلا به دیابت بارداری اهمیت بیشتری دارد.
طبع انجیر سیاه
طبع انجیر سیاه گرم است و مصلح آن سکنجبین، شربت آویشن، شربت ریواس، گردو و بادام است.
فواید و مضرات خوردن انجیر در بارداری
در ادامه فواید و مضرات خوردن انجیر در بارداری را به صورت یک جدول جمعبندی کردهایم :
| خواص انجیر در بارداری | مضرات مصرف بیش از حد انجیر در بارداری |
| کمک به پیشگیری و کاهش یبوست به دلیل فیبر بالا | افزایش قند خون، بهویژه در دیابت بارداری |
| تأمین انرژی مورد نیاز مادر | افزایش وزن به دلیل کالری و قند طبیعی |
| کمک به سلامت استخوانها و دندانها به دلیل کلسیم | اسهال یا شل شدن مدفوع در صورت مصرف زیاد |
| کمک به تأمین پتاسیم و کاهش گرفتگی عضلات | نفخ و دلپیچه در برخی افراد |
| کمک به تأمین آهن و کاهش خطر کمخونی (در کنار سایر منابع آهن) | واکنش آلرژیک در افراد حساس (نادر) |
| حمایت از سلامت دستگاه گوارش | احتمال تداخل با داروهای رقیقکننده خون (در مصرف همزمان با وارفارین) |
| تأمین آنتیاکسیدانها و محافظت از سلولهای بدن | افزایش دریافت کالری و برهم خوردن تعادل رژیم غذایی |
| کمک به افزایش احساس سیری و کنترل اشتها | پوسیدگی دندان در صورت مصرف زیاد انجیر خشک |
| کمک به حفظ تعادل مایعات و عملکرد طبیعی عضلات | ناراحتی گوارشی در افراد مبتلا به سندرم روده تحریکپذیر (IBS) |
نکات پایانی
انجیر تازه و خشک میتواند در دوران بارداری بخشی از یک رژیم غذایی متنوع و متعادل باشد و با تأمین فیبر، پتاسیم، کلسیم، منیزیم، آهن و برخی ویتامینها و ترکیبات آنتیاکسیدانی، به تأمین بخشی از نیازهای تغذیهای مادر کمک کند. با این حال، برای بهرهمندی از خواص انجیر در بارداری بهتر است در مصرف آن زیادهروی نکنید؛ بهخصوص انجیر خشک که نسبت به نوع تازه قند و کالری بیشتری دارد.
اگر دیابت بارداری دارید، داروی خاصی مانند وارفارین مصرف میکنید یا به بیماری زمینهای مبتلا هستید، بهتر است مقدار مصرف انجیر را با پزشک یا متخصص تغذیه هماهنگ کنید. در نهایت، انجیر را نباید جایگزین مکملهای دوران بارداری یا سایر مواد غذایی ضروری دانست؛ داشتن یک رژیم غذایی متنوع و متعادل، همراه با دریافت مکملهای تجویزشده، بهترین راه برای تأمین نیازهای تغذیهای مادر و جنین است.
منبع :
سوالات متداول
برای بیشتر زنان باردار، مصرف متعادل انجیر در قالب سهم روزانه میوهها مناسب است. بهطور معمول میتوان ۲ تا ۳ عدد انجیر تازه یا ۲ تا ۳ عدد انجیر خشک کوچک را بهعنوان یک میانوعده در نظر گرفت؛ البته مقدار مناسب به رژیم غذایی و شرایط فردی مادر بستگی دارد.
بله، اما در مقدار کنترلشده و متناسب با برنامه غذایی دیابت بارداری. انجیر حاوی قند طبیعی است و انجیر خشک در حجم یکسان قند بیشتری دارد؛ بنابراین بهتر است مقدار مصرف آن را با پزشک یا متخصص تغذیه هماهنگ کنید و قند خون خود را طبق برنامه کنترل کنید.
خیر. شواهد علمی نشان نمیدهد که خوردن انجیر یا یک ماده غذایی خاص بتواند رنگ، زیبایی پوست یا جنس و ظاهر موی جنین را تعیین کند. ویژگیهای ظاهری جنین بیشتر تحت تأثیر عوامل ژنتیکی قرار دارند. تغذیه متعادل مادر به رشد و سلامت عمومی جنین کمک میکند، اما اثر اختصاصی برای زیبایی جنین ندارد.
روزانه پیام مشاور، متناسب با سن کودکتون دریافت کنین. 
سوالاتتون رو از مامانای با تجربه بپرسین.
با بازیهایی که به رشد هوش و خلاقیت فرزندتون کمک میکنه آشنا بشین.