سرلاک چیست؟ انواع سرلاک و فواید آن برای نوزادان
محتوای این مقاله توسط تیم پزشکان و متخصصان گهواره بررسی و تأیید شده و صرفاً جنبه آموزشی دارد تا آگاهی عمومی شما افزایش یابد؛ با این حال، برای هرگونه اقدام تشخیصی یا درمانی، به پزشک متخصص مراجعه کنید.
سرلاک یکی از غذاهای کمکی نوزاد است که معمولا از غلاتی مانند برنج، جو دوسر، گندم یا ترکیبی از چند غله تهیه میشود. بعضی از انواع آن نیز با ویتامین‌ها و مواد معدنی غنی شده‌اند. شروع غذای کمکی معمولا از حدود ۶ ماهگی و متناسب با آمادگی نوزاد برای خوردن غذا انجام میشود. در این دوره، سرلاک در کنار شیر مادر یا شیرخشک مصرف میشود و جایگزین آن‌ها نیست. انتخاب سرلاک مناسب به عواملی مانند سن نوزاد، ترکیبات محصول، شرایط گوارشی و احتمال حساسیت غذایی بستگی دارد. در ادامه، انواع سرلاک نوزاد، زمان و مقدار مصرف، فواید و نکات مهم برای انتخاب آن را بررسی می‌کنیم.
با نصب اپلیکیشن گهواره، قد و وزن کودک خود را روی نمودار بررسی کنید و از رشد مناسبش اطمینان یابید. روزانه متناسب با سن کودکتان ، پیام‌های مشاوره تخصصی دریافت کنید و با توصیه‌های تغذیه‌ای و دستور پخت‌های مناسب، تغذیه سالم‌تری برای او فراهم کنید. همچنین، با بازی‌های مناسب و آزمون‌های دوره‌ای به تقویت هوش و مهارت‌های فرزندتان کمک کنید.
- سرلاک نوزاد چیست؟
- سرلاک از چه چیزی تهیه میشود؟
- سرلاک را از چند ماهگی می‌توان به نوزاد داد؟
- انواع سرلاک برای نوزادان
- بهترین سرلاک برای نوزاد کدام است؟
- فواید سرلاک برای نوزادان چیست؟
- معایب سرلاک برای نوزاد چیست؟
- طرز تهیه و روش مصرف انواع سرلاک
- نکات مهم تغذیه با انواع سرلاک کودک
- نحوه شروع سرلاک برای نوزاد
- نکات پایانی
- منابع
سرلاک نوزاد چیست؟
سرلاک نوعی غذای کمکی بر پایه غلات است که برای تغذیه نوزادان تهیه میشود. این محصول معمولا به شکل پودر عرضه میشود و پس از آماده‌سازی، بافتی نرم پیدا می‌کند که خوردن آن برای نوزاد آسان‌تر است.
سرلاک از چه چیزی تهیه میشود؟
ماده اولیه سرلاک می‌تواند برنج، جو دوسر، گندم یا ترکیبی از چند نوع غله باشد. بعضی محصولات نیز با ویتامین‌ها و مواد معدنی غنی می‌شوند. ترکیبات دقیق هر محصول به نوع و فرمولاسیون آن بستگی دارد؛ بنابراین، برای شناخت مواد تشکیل دهنده یک سرلاک مشخص، باید برچسب ترکیبات همان محصول بررسی شود.
سرلاک را از چند ماهگی می‌توان به نوزاد داد؟
سازمان بهداشت جهانی توصیه می‌کند که در شش ماه اول زندگی به دلیل مزایای تغذیه با شیرمادر حتماً شیردهی را انجام دهید. به توصیه آکادمی اطفال آمریکا (AAP) بهتر است دادن غذاهای جامد را از سن 4 تا 6 ماهگی و به‌تدریج آغاز کنید.
*در مورد جدول برنامه غذایی نوزاد 5 ماهه در این مقاله بیشتر بخوانید.
رفلکس لثه که از خفگی در نوزادان جلوگیری می‌کند تا حدود پنج‌ماهگی نوزاد به‌خوبی شکل می‌گیرد؛ اما اگر این رفلکس زودتر ایجاد شد، تحت هدایت پزشک متخصص اطفال، مواد جامد را می‌توان قبل از سن شش‌ماهگی نیز شروع کرد، به شرط آنکه شرایط زیر در کودک وجود داشته باشد:
- کودک بتواند بدون تکیه‌گاه، گردن را صاف نگه دارد و از کنترل مناسب گردن برخوردار باشد.
- کودک بتواند با کمترین پشتیبانی و یا کمکی بنشیند.
- کودک به‌طور داوطلبانه دهان را باز کند و به سمت جلو برود تا غذا بخورد.
اگر کودک شما این علائم آمادگی را نشان می‌دهد، با متخصص اطفال نیز مشورت کنید و غذاهای مکمل مانند سرلاک را زودتر از شش ماه، البته نه تا قبل از چهارماهگی شروع کنید. البته حتی بعد از معرفی غذاهای جامد، باید حداقل تا یک سال و حتی بیشتر به شیردهی نوزاد خود ادامه دهید و سرلاک تنها نقش مکمل غذایی را دارد.
انواع سرلاک برای نوزادان
همانطور که خوردن رازیانه در دوران بارداری، خوردن کیوی در بارداری و خوردن عسل در بارداری برای جنین فواید زیادی دارد؛ سرلاک دادن به کودک هم بسیار پر سود و فایده است. البته به شرطی قانون سن را در دادن سرلاک مناسب رعایت کنید. در زیر توضیح می‌دهیم بهترین سرلاک برای کودک چیست:
سرلاک برنج
از شش ماهگی به بعد می‌تواند برای نوزاد استفاده شود. برنج تقریبا حساسیت ایجاد نمی‌کند و بسیار آسان هضم میشود و‌برای وزن‌گیری هم مناسب می‌باشد. پزشکان توصیه می‌کنند که سرلاک برنج به مدت چند هفته تا یک ماه بعنوان تنها غذای جامدی باشد که به نوزاد داده میشود تا سیستم گوارشی نوزاد کم کم برای هضم دیگر مواد غذایی آمادگی یابد. استفاده از سرلاک برنج برای نوزاد پنج ماهه با دستور پزشک ممکن است.
سرلاک جو
بهترین سرلاک برای کودک هفت ماهه به بالا سرلاک جو است. از هفت ماهگی به بعد می توان سرلاک جو را برای نوزاد استفاده کرد. البته ممکن است برخی نوزادان به جو حسلسیت داشته باشند بنابراین، بهتر است در ابتدا با مقادیر کم شروع کرد و چنانچه علائم حساسیت در‌کودک مشاهده نشد به‌تدریج مصرف آن را افزایش داد.
سرلاک گندم
نوزاد از یک سالگی به‌بعد می‌تواند سرلاک گندم را مصرف کند. این سرلاک از محبوب‌ترین طعم‌ها برای نوزادان است. طبق نظر پزشکان، بهتراست سرلاک گندم را به عنوان اولین غذای جامد به کودکان ندهند، بلکه بهتر است کودک ابتدا با میوه‌ها، سبزیجات و دیگر انواع سرلاک تغذیه شود و بعد از آن سرلاک گندم به کودک داده شود. اگر در‌مورد حساسیت کودک به گلوتین موجود در گندم نگرانی‌هایی دارید، بهتر است به پزشک کودکتان مراجعه کنید و دراین باره گفتگو کنید.
سرلاک جو دوسر
سرلاک جو دوسر یکی از گزینه‌های مناسب برای تنوع بخشیدن به غلات مصرفی نوزاد است. بهتر است در کنار این نوع سرلاک، غلات دیگری مانند جو و غلات چندگانه نیز در برنامه غذایی کودک قرار بگیرند.
سرلاک چندغله
سرلاک چند غله از ترکیب چند نوع غله تهیه میشود. نوع و تعداد غلات به کار رفته در این محصولات متفاوت است؛ بنابراین، برای اطلاع از ترکیبات دقیق، برچسب محصول را بررسی کنید.
سرلاک گندم و میوه
این نوع سرلاک از ترکیب گندم و مواد میوه‌ای تهیه میشود. هنگام انتخاب آن، به ترکیبات محصول و وجود قند افزوده توجه کنید. اگر نوزاد هنوز گندم یا میوه خاصی را امتحان نکرده است، بهتر است مواد جدید را جداگانه به او معرفی کنید تا واکنش احتمالی مشخص شود.
سرلاک برنج و میوه
سرلاک برنج و میوه ترکیبی از غلات برنج و مواد میوه‌ای است. هنگام انتخاب این محصول، علاوه بر بررسی ترکیبات و قند افزوده، بهتر است مصرف غلات متنوع را در برنامه غذایی کودک در نظر بگیرید و تنها به محصولات بر پایه برنج اکتفا نکنید.
سرلاک شیر و غلات
این نوع سرلاک علاوه بر غلات، ممکن است حاوی شیر یا ترکیبات لبنی باشد. اگر کودک به پروتئین شیر گاو حساسیت دارد، باید ترکیبات محصول را با دقت بررسی کنید و درباره انتخاب غذای مناسب از پزشک کمک بگیرید.
سرلاک بدون شیر
سرلاک بدون شیر محصولی است که در ترکیبات آن شیر یا مواد لبنی وجود ندارد. این گزینه معمولا برای کودکانی است که نباید ترکیبات لبنی مصرف کنند. اما هنگام خرید، فهرست کامل مواد تشکیل دهنده را بخوانید تا مطمئن شوید داخل آن مواد حساسیت‌زا استفاده نشده‌اند.
سرلاک مخصوص نوزادان با حساسیت غذایی
برای نوزادانی که حساسیت غذایی دارند، انتخاب سرلاک باید بر اساس ماده حساسیت‌زا و ترکیبات محصول انجام شود. سرلاک تک ماده‌ای می‌تواند در شروع غذای کمکی به شناسایی واکنش‌های احتمالی کمک کند. اگر نوزاد حساسیت غذایی دارد، پیش از انتخاب محصول جدید با پزشک مشورت کنید و برچسب ترکیبات را به دقت بخوانید.
بهترین سرلاک برای نوزاد کدام است؟
بهترین سرلاک محصولی است که با نیازهای تغذیه‌ای او متناسب باشد. هنگام انتخاب، به غنی شدن محصول با آهن و ترکیبات آن توجه کنید. همچنین بهتر است غلات مختلف در برنامه غذایی کودک قرار بگیرند و فقط به مصرف سرلاک برنج محدود نشوند.
سرلاک برای وزن‌گیری نوزاد
سرلاک غنی شده با آهن می‌تواند بخشی از غذای کمکی نوزاد باشد، اما نوع خاصی از سرلاک برای افزایش وزن همه نوزادان مناسب نیست. اگر وزن‌گیری کودک کافی نیست، بهتر است علت آن بررسی شود و برنامه تغذیه‌ای متناسب با نیازهای او با کمک پزشک تنظیم شود.
سرلاک برای نوزاد یبوستی
اگر نوزاد یبوست دارد، می‌توانید سرلاک جو دوسر را به جای سرلاک برنج در نظر بگیرید. بهتر است در غذای کمکی نوزاد از غلات مختلف استفاده کنید و فقط به سرلاک برنج محدود نشوید. اگر یبوست ادامه پیدا کرد، برای انتخاب سرلاک مناسب با پزشک مشورت کنید.
سرلاک برای نوزاد حساس به شیر گاو
اگر نوزاد به پروتئین شیر گاو حساسیت دارد، هنگام انتخاب سرلاک باید ترکیبات آن را با دقت بررسی کنید. برخی محصولات حاوی پودر شیر بدون چربی هستند و برای این کودکان مناسب نیستند. انتخاب سرلاک فاقد ترکیبات شیر گاو باید با توجه به حساسیت کودک و توصیه پزشک انجام شود.
فواید سرلاک برای نوزادان چیست؟
سرلاک یک غذای کودک فوری یا آماده برای مصرف است که برای تأمین نیازهای رو به رشد یک کودک ساخته شده است. والدین به دلایل زیر از انواع سرلاک نوزاد استفاده می‌کنند:
- تامین انرژی
- کمک به وزن‌گیری
- تامین آهن
- تامین برخی ویتامین‌ها
- آشنایی با طعم‌های جدید
- کمک به شروع غذای کمکی
به نقل از سایت health.state.mn.us
سرلاک هنگام شروع غذای جامد گزینه مناسبی محسوب میشود، زیرا حاوی بسیاری از مواد مغذی مهم است، به راحتی هضم میشود، می‌توان بافت آن را متناسب با نیازهای رشدی نوزاد تغییر داد و احتمال ایجاد واکنش آلرژیک با آن کمتر است. سرلاک ساده فاقد قند افزوده، سدیم و چربی است.
Infant cereal is an ideal choice when introducing solids since it contains many important nutrients, is easy to digest, the texture can be altered according to the infant’s developmental needs, and it is least likely to lead to an allergic reaction. Plain infant cereal contains no added sugar, sodium, or fats.
معایب سرلاک برای نوزاد چیست؟
سرلاک ازنظر غذایی غنی و مغذی است، اما هنوز هم با چند اشکال همراه است. برخی از انواع سرلاک نوزاد دارای کنسانتره آب‌میوه است یک گزینه سالم در غذای شیرخوار نباشد. کنسانتره آب‌میوه، با به حداقل رساندن مقدار آب موجود در میوه و تغلیظ آن ساخته میشود. این روند ممکن است به از بین رفتن ویتامین‌ها و مواد معدنی محلول در آب منجر شود. ازاین‌رو، اضافه کردن میوه‌های تازه گزینه بهتری است.
انواع سرلاک برای نوزاد هشت ماهه و سرلاک برای نوزاد ۹ ماهه و بالاتر حاوی شربت گلوکز و مالتودکسترین است که نوعی قند است. این افزودنی ارزش غذایی مناسبی ندارد زیرا کودک قند کافی را از سایر مواد موجود در سرلاک نیز دریافت می‌کند. گنجاندن شربت گلوکز و مالتودکسترین می‌تواند منجر به افزایش مصرف قند شود. تأثیر سرلاک برای چاقی نوزاد و پوسیدگی دندان معمولاً به همین علت است که البته به نفع نوزاد نیست.
در جدول زیر می‌توانید معایب و مزایای سرلاک برای نوزاد را در یک نگاه مشاهده کنید:
| مزایای سرلاک | معایب سرلاک |
| تامین انرژی | احتمال حساسیت غذایی |
| تامین آهن | احتمال یبوست در برخی نوزادان |
| کمک به وزن گیری | قند افزروده در بعضی محصولات |
| تامین برخی ویتامین‌ها | احتمال کاعش تنوع غذایی |
| آماده‌سازی برای غذای کمکی | جایگزین مناسبی برای شیر نیست |
| آشنایی با طعم و بافت جدید | هزینه بیشتر نسبت به غذای خانگی |
طرز تهیه و روش مصرف انواع سرلاک
آب را 5 دقیقه بجوشانید و‌بگذارید خنک شود. 150 میلی‌لیترآب ولرم را با50 گرم (9قاشق) سرلاک مخلوط کنید. مخلوط را‌آن‌قدر هم fزنید تا صاف و یک‌دست شود بعد از کمی خنک شدن به نوزاد بدهید.
نکات مهم تغذیه با انواع سرلاک کودک
- مراقب محصولاتی که دارای عسل هستند باشید. تا یک سالگی نباید عسل را جز تغذیه کودک قرارداد.
- با تجویز و اجازه پزشک شروع به تغذیه نوزاد با غذای جامد و سرلاک کنید. برخی پزشکان ۴ ماهگی و پزشکان دیگر دیگر پایان 6 ماهگی را بهترین زمان آغاز غذای جامد و سرلاک می‌دانند.
- به یاد داشته باشید ابتدا با سرلاک‌های تک غله‌ای و ساده تغذیه را شروع کنید. بعد به سراغ سرلاک‌های تک غله‌ای و حاوی تکه میوه بروید.
- بعد از خوردن یک غذای جدید توسط کودک، سه روز صبر کنید و واکنش‌های بدن کودک را زیر نظر بگیرید. بعد از اطمینان غذای جدید دیگری به او بدهید.
- مراقب نشانه‌های حساسیت و آلرژی باشید. مانند : التهابات پوستی، جوش‌های ریز، اسهال و استفراغ ، مشکلات گوارشی و تنفسی از نشانه‌های آلرژی به غذاست. با مشاهده این علایم به دکتر کودکتان مراجعه کنید و در صورت خطرناک بودن وضعیت نوزاد، سریعا اورژانس را خبر کنید.
نحوه شروع سرلاک برای نوزاد
شروع تغذیه کودک با غذاهای تکمیلی یک تجربه متفاوت برای والدین می‌باشد. بعد از انتخاب بهترین انواع سرلاک برای نوزاد شش ماهه خود با به‌کارگیری نکات و ترفندهای زیر، تغذیه او را با سرلاک آغاز کنید:
- هرگز در زمانی که کودک شما خسته یا بی‌قرار است، تغذیه را شروع نکنید.
- آرام و ریلکس باشید. کودک شما هنگام تغذیه باید احساس راحتی داشته باشد.
- محیط تغذیه را گرم، دوستانه و انعطاف‌پذیر کنید زیرا تنظیم سریع قوانین تغذیه‌ای فایده‌ای ندارد.
- اطمینان حاصل کنید که کودک در موقعیتی به حالت نشسته با حمایت کم و یا بدون حمایت قرار گرفته باشد.
- هنگام شروع تغذیه نباید اجازه دهید کودک شما خیلی گرسنه باشد.
- صبور باشید. ممکن است کودک شما در ابتدا فقط یک قاشق غذاخوری مصرف کند، اما مقدار آن با زمان و تمرین افزایش می‌یابد.
- برای کثیف کاری‌های کودک آماده باشید! همه بچه‌ها تا زمانی که هنر غذا خوردن را یاد بگیرند این کار را انجام می‌دهند.
- در هنگام تغذیه کودک خود کاملاً هشیار باشید تا از بروز حوادثی مانند خفگی جلوگیری کنید.
- هر بار یک غذای جدید را به او معرفی کنید. قبل از شروع هرگونه غذای جدید، یک فاصله 3-5 روزه بین آن قرار دهید.
- نوزاد را با یک قاشق کوچک تغذیه کنید. برای این منظور لازم است یک قاشق به اندازه نوزاد بخرید.
- قاشق را نزدیک لب کودک قرار دهید.
- اگر کودک شما اولین بار امتناع می‌کند، روز دیگر دوباره امتحان کنید.
- قبل از‌یک‌سالگی، تا انجا که ممکن است، شکر، نمک و ادویه بهغذای کودک اضافه نکنید.
نکات پایانی
برای انتخاب سرلاک، فقط به طعم یا نوع غله توجه نکنید؛ ترکیبات محصول و نیازهای نوزاد هم اهمیت دارند. اگر کودک یبوست دارد، به پروتئین شیر گاو حساس است یا وزن‌گیری مناسبی ندارد، بهتر است برای انتخاب محصول مناسب با پزشک مشورت کنید. در نهایت، سرلاکی انتخاب کنید که با شرایط تغذیه‌ای نوزاد سازگار باشد و بتواند در کنار شیر مادر یا شیرخشک، بخشی از برنامه غذایی متنوع او را تشکیل دهد.
منابع
سوالات متداول
مقدار ثابتی برای همه نوزادان وجود ندارد. بهتر است با مقدار کم شروع کنید و با توجه به اشتهای نوزاد، به تدریج آن را افزایش دهید. در شروع غذای کمکی، شیر مادر یا شیرخشک همچنان منبع اصلی تغذیه نوزاد است.
بله، می‌توانید سرلاک را طبق دستور بسته بندی با شیر مادر یا شیرخشک آماده شده مخلوط کنید. برای تهیه سرلاک، شیرخشک را ابتدا مطابق دستور خودش آماده کنید و پودر آن را مستقیما به سرلاک اضافه نکنید.
بیشتر نوزادان حدود ۶ ماهگی آماده شروع غذای کمکی می‌شوند. نشانه‌های آمادگی شامل کنترل سر و گردن، نشستن با کمک، علاقه به غذا و توانایی بلعیدن آن به جای بیرون راندن غذا با زبان است. صرفا مشتاق بودن به غذا یا جویدن دست‌ها برای تشخیص آمادگی کافی نیست.
روزانه پیام مشاور، متناسب با سن کودکتون دریافت کنین. 
سوالاتتون رو از مامانای با تجربه بپرسین.
با بازیهایی که به رشد هوش و خلاقیت فرزندتون کمک می‌کنه آشنا بشین.