درد ناف در اوایل بارداری نشانه چیست؟ علائم، علت و درمان

یکی از مشکلات رایج در دوران بارداری، درد ناف است که دلایل شایعی از جمله افزایش وزن و فشار رحمی و دلایل پیچیده‌تری مانند باز شدن ناف دارد. خوشبختانه روش‌های مؤثری برای کنترل این درد وجود دارد. در این مقاله قصد داریم در مورد علائم احساس درد ناف در بارداری و روش‌های درمان آن بیشتر توضیح دهیم.

پادکست خلاصه مقاله درد ناف در اوایل بارداری نشانه چیست:

با نصب اپلیکیشن گهواره، در جریان تغییرات هفته به هفته بارداری خود قرار می‌گیرید. این برنامه، اطلاعات تخصصی درباره رشد جنین، سلامت مادر و تغذیه ارائه می‌دهد و تمامی آزمایشات و معاینات بارداری را یادآوری می‌کند و هر روز یک پیام مشاوره‌ای متناسب با سن بارداری خود دریافت خواهید کرد.

درد ناف در بارداری از کی شروع می‌شود؟

درد ناف در بارداری می‌تواند از همان ابتدا آغاز شود؛ اما با بزرگ شدن جنین و در اواخر بارداری تشدید می‌شود. البته ممکن است که این درد را اصلا تجربه نکنید.

درد ناف در بارداری چقدر طول می‌کشد؟

درد ناف در بارداری معمولاً تا زایمان ادامه خواهد داشت.

* مقاله علائم بارداری از روی ناف را مطالعه کنید. 

با اپلیکیشن گهواره، هفته به هفته بارداریت رو دنبال کن.

نصب اپلیکیشن گهواره

چرا در بارداری ناف درد می‌گیرد؟

درد اطراف ناف در بارداری می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد. بسته به این‌که درد چه زمانی آغاز می‌شود، در چه قسمت از ناف حس می‌شود یا سایر علائم درد ناف در بارداری، علت آن می‌تواند متفاوت باشد. در زیر چند مورد از دلایل محتمل‌تری که چرا مادر ناف درد دارد، آمده است.

فشار رحم

یکی از اصلی‌ترین دلایل درد ناف در اواخر بارداری، فشار رحمی است. با رشد جنین، رحم دچار کشیدگی شده و بزرگ می‌شود. بنابراین به دیواره‌ی شکمی و از جمله ناف فشار وارد می‌شود. این عامل به طور ویژه منجر به بروز درد پشت ناف در بارداری می‌شود؛ دردی که مادر از درون حس می‌کند. از سه‌ ماهه دوم به بعد که رحم از لگن خارج شده و بین ناف و سینه قرار می‌گیرد، این درد آغاز می‌شود. با گذشت زمان، افزایش فشار روی ناف ممکن است باعث ناراحتی، خارش و درد ناف در زمان بارداری شود. درد ناف در بارداری دوقلو و نوزادهای با وزن بالا، بیشتر به همین خاطر است.

افزایش وزن 

افزایش وزن و جابه‌جایی اندام‌ها در دوران بارداری، باعث کشیدگی پوست و ماهیچه‌های اطراف شکم شده و در نتیجه می‌تواند دلیل دیگر ناف درد در بارداری باشد. کشش بیش از حد باعث دیاستازیس می‌شود و این زمانی است که عضلات شکمی به دو نیمه چپ و راست تقسیم می‌شوند.

اگرچه این عارضه به طور مستقیم باعث درد ناف در دوران بارداری نمی‌شود اما مقدار بافت بین رحم و ناف را کاهش می‌دهد که ممکن است حساسیت به فشار در ناحیه را افزایش دهد. اگر درد ناف در زنان باردار به این علت باشد، با حس کشیدگی و خارش همراه است.

ناف باز شده

درد توی ناف در بارداری می‌تواند به دلیل پارگی ناف نیز رخ دهد. این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که بارداری منجر به کشیده شدن ناف مادر به درون می‌شود. پارگی ناف می‌تواند منجر به درد شدید ناف در بارداری شود.

فتق ناف

فتق نافی یکی از جدید‌ترین دلایل درد گرفتن ناف در بارداری است. فتق ناف زمانی اتفاق می‌افتد که فشار رشد جنین، روده را به داخل حفره‌ی ناف فشار می‌دهد. اگر روده در آنجا گیر کند و ملتهب و دردناک شود، فتق رخ می‌دهد. 

به طور کلی اگر درد دور ناف در بارداری به دلیل فتق باشد، پزشک کار خاصی نمی‌کند و بیشتر شرایط را تحت کنترل و بررسی قرار می‌دهد و پیشنهاد می‌کند تا زمانی که مشکل بارزی رخ نداده مداخله جراحی صورت نگیرد. با این حال، اگر خطر حبس و خفه شدن وجود داشته باشد، پزشک مجبور به جراحی می‌شود. منظور از حبس و خفه شدن زمانی است که بخشی از روده به دلیل گیر کردن در حفره ناف، خون کافی دریافت نکند. کاهش عرضه خون می‌تواند باعث مرگ بافت و عوارض دیگری شود. جراحی برای زن باردار و جنین خطر کمی دارد، با این حال باید تا حد امکان از انجامش جلوگیری کرد.

اگر درد ناف در حاملگی به این دلیل باشد، باید دنبال علائم فتق ناف بگردید که عبارت است از برآمدگی و بیرون زدگی روی ناف یا تغییر شکل ناف که بسته به شدت آن می‌تواند از اندازه‌ی یک دانه انگور تا یک گریپ فروت متغیر باشد! با این حال ممکن است فتق ناف بدون هیچ علامتی نیز رخ دهد.

فتق شکم

فتق نوعی بیماری شکمی است و منظور زمانی است که لایه‌های درونی‌ عضلات شکم ضعیف شده و در نتیجه پارگی یا کشیدگی بیش از حد در جداره‌ی شکم یا دیافراگم رخ می‌دهد. در واقع فتق از جابه‌جایی اندام‌های بدن به حفره‌ها یا بافت‌های مجاور رخ می‌دهد که اتفاقی بسیار شایع در دوران بارداری است. این فشار و جابه‌جایی شکمی می‌تواند یکی دیگر از دلایل درد سر ناف در بارداری باشد.

* مقاله علت درد زیر شکم در بارداری را مطالعه کنید. 

علت درد در هر طرف از ناف 

این‌که درد از یک طرف ناف رخ دهد، می‌تواند نشانه‌ مشکلی خاص‌تر باشد. به طوری کلی درد در هر طرف ناف در بارداری علامت چیست؟

درد بالای ناف در باردای

علت درد شدید بالای ناف در بارداری به جز دلایل بالا می‌تواند مشکلاتی از جمله سوءهاضمه یا یبوست بارداری باشد. برخی دلایل درد و سوزش بالای ناف در بارداری ممکن است جدی‌تر باشد مانند سنگ کیسه صفرا، آپاندیسیت یا پانکراتیت. در این حالت درد ناف می‌تواند از خفیف تا شدید متغیر باشد.

درد زیر ناف در بارداری

علت درد پایین ناف در بارداری چیست؟ آیا گاز می‌تواند باعث درد زیر ناف شود؟ گاز روده محصول جانبی فرآیند گوارش است. همچنین ممکن است به دلیل بلع هوا در حین غذا خوردن، رژیم غذایی و شرایط بهداشتی زمینه‌ای نیز رخ دهد. تغییر در عملکرد سیستم گوارشی و تغییرات هورمونی و رشد جنین منجر به بروز گاز بیشتر در دوران بارداری می‌شود. اگر بدن نتواند گاز را رها کند، ممکن است باعث درد در قسمت پایین شکم و سایر نواحی شود.

درد کنار ناف سمت راست در بارداری

درد در این قسمت بیشتر به همان دلایل بالا است اما درد سمت راست به‌طور ویژه می‌تواند نشانه‌ی ابتلا به آپاندیسیت باشد. درد آپاندیس می‌تواند علت درد و تیر کشیدن ناف در بارداری باشد که بسیار شدید است و در نهایت به سمت راست پایین شکم منتقل می‌شود.

درد سمت چپ ناف در بارداری

در حالی که درد خفیف ناف در بارداری در سمت چپ آن اغلب نشانه گاز است، با این حال اگر شدید باشد می‌تواند نشانه یک بیماری جدی‌تر مانند دیورتیکولیت، آپاندیسیت یا زخم معده باشد که نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارد.

درد دور ناف در اوایل بارداری

درد ناف در اوایل بارداری کمتر شایع است زیرا بخش زیادی از کشیده شدن ناف در بارداری و بروز این درد مربوط به رشد و بزرگ شدن جنین در رحم است که در هفته‌های اول کمتر است. با این حال به‌طور ویژه در مادران کم وزن، شروع بزرگ شدن شکم می‌تواند دردناک باشد و منجر به درد و سفت شدن اطراف ناف در بارداری شود. درد دور ناف در بارداری سه ماه اول که به این علت رخ دهد، به ندرت آزاردهنده بوده و قابل تحمل است.

* مقاله سفت شدن شکم در بارداری را مطالعه کنید.

علت درد ناف در زمان اقدام به بارداری

درد و ورم ناف در این دوران به ندرت به بارداری یا تلاش برای آن مربوط می‌شود و ممکن است ناشی از مشکلات دیگری از جمله فتق، احتباس گاز، یبوست، آپاندیسیت و دیگر مشکلاتی باشد که می‌تواند برای هر فردی رخ دهد. اگر چنین دردی دارید برای معاینه به پزشک مراجعه کنید.

درد دور ناف در بارداری و جنسیت جنین

بعضی درد ناف در بارداری و جنسیت جنین را بهم ربط داده و از آن به عنوان روشی برای تعیین جنسیت استفاده می‌کنند. حال آن‌که چنین نیست. درد ناف می‌تواند در هر بارداری رخ دهد و به هیچ عنوان تعیین کننده جنسیت خاصی نیست.

* مقاله درد پهلوی راست در بارداری را مطالعه کنید.

درمان درد ناف در بارداری چگونه است؟

برای تسکین درد ناف در بارداری اگر نشانه‌های ظاهری خطرناکی مانند قرمزی یا تورم ندارد، از روش‌های خانگی استفاده کنید که بعضی از آن‌ها به شرح زیراند:

• استفاده از کمپرس گرم یا خنک در قسمتی از ناف که احساس خارش یا درد دارد (توجه داشته باشید کمپرس نباید بیش از حد گرم یا سرد باشد. سعی کنید از کمپرس‌هایی که در لفاف پوشیده شده‌اند استفاده کنید یا خودتان آن را در حوله بپیچید. اگر بارداری پرخطر دارید از کمپرس استفاده نکنید. استفاده طولانی مدت از کمپرس به ویژه کمپرس داغ می‌تواند خطرناک باشد.)
• استفاده از کرم‌های حاوی ژل آلوئه‌ورا 
• ماساژ بارداری در مواقعی که درد ناشی از فتق نیست.
• به هیچ عنوان روی شکم نخوابیده و فقط به پهلو بخوابید.
• در صورت کشیدگی بیش از حد یا بارداری چند قلو با نظر پزشک شکم بند استفاده کنید.
• لباس تنگ نپوشید.

برای درد ناف در بارداری چه بخوریم؟

در بسیاری از مواقع درد ناف در بارداری با تغذیه تغییری نمی‌کند. اما اگر گاز بیش از حد در روده حس می‌کنید، با نخوردن یا کاهش مصرف غذاهای نفاخ می‌توانید به جلوگیری از درد ناف در بارداری کمک کنید. به ویژه در مورد مصرف حبوبات، حتماً آن‌ها را در آب خیس کنید. از مصرف بیش از حد کلم و کاهو، نوشابه‌های گازدار، غذاهای پرنمک، لبنیات، هویج و... خودداری کنید. (در مورد نفخ شکم در بارداری در این مقاله بیشتر بخوانید)

درد ناف در بارداری چه زمانی خطرناک است؟

به طور کلی درد ناف در بارداری به خصوص زمانی که درد خفیف است، نیاز به مداخله ندارد. بیشتر علل درد ناف در دوران بارداری به هیچ عارضه پایداری منجر نمی‌شود. با این حال اگر پوستتان ملتهب، قرمز یا ترک خورده است یا اگر درد شدید یا تیز است، بهتر است با پزشک مشورت کنید.

سوالات پرتکرار کاربران و پاسخ متخصص

آیا درد ناف در بارداری هفته 14 خطرناک است؟

خیر، معمولاً ناشی از کشیدگی رباط‌ها و رشد رحم است، اما اگر شدید بود، پزشک را مطلع کنید.

۸ هفته هستم و نافم درد شدید دارد، دلیلش چیست؟ آیا برای جنین خطر دارد؟

معمولاً به دلیل تغییرات رحمی و فشار به عضلات است و برای جنین خطری ندارد؛ اگر درد مداوم یا شدید باشد، پزشک را مطلع کنید.

یک روز تاخیر در پریود و درد ناف، یعنی باردارم هستم؟

درد ناف نشانه بارداری نیست؛ تست بارداری انجام دهید.

علت درد یک طرف ناف در هفته 16 بارداری چیست؟

کشیدگی رباط‌های گرد رحم یا تغییرات فیزیولوژیک ناشی از رشد رحم می‌تواند دلیل باشد؛ اگر درد مداوم یا شدید است، پزشک را مطلع کنید.