بخیه پرسی در سزارین چه نوع بخیهای است؟ همراه عکس انواع بخیه‌ها
محتوای این مقاله توسط تیم پزشکان و متخصصان گهواره بررسی و تأیید شده و صرفاً جنبه آموزشی دارد تا آگاهی عمومی شما افزایش یابد؛ با این حال، برای هرگونه اقدام تشخیصی یا درمانی، به پزشک متخصص مراجعه کنید.
بخیه پرسی در سزارین اصطلاحی است که برای توصیف برخی روش‌های بستن برش جراحی به کار می‌رود، اما به‌تنهایی نام یک روش استاندارد و مشخص پزشکی نیست. پس از سزارین، پزشک می‌تواند پوست را با بخیه‌های قابل جذب یا غیر قابل جذب، منگنه جراحی یا چسب مخصوص پوست ببندد. انتخاب روش به شرایط زخم، وضعیت مادر و تشخیص جراح بستگی دارد. اصطلاحاتی مانند بخیه لیزری سزارین نیز در گفت‌وگوهای عمومی رایج‌اند، اما لزوماً به معنای استفاده از لیزر برای بستن زخم نیستند. در این مقاله از مجله سلامت گهواره، با انواع بخیه سزارین، تفاوت بخیه پرسی و جذبی، نحوه کشیدن بخیه و عوامل مؤثر بر ترمیم زخم و جای آن آشنا می‌شوید.
با نصب اپلیکیشن گهواره، در جریان تغییرات هفته به هفته بارداری خود قرار می‌گیرید. این برنامه، اطلاعات تخصصی درباره رشد جنین، سلامت مادر و تغذیه ارائه می‌دهد و تمامی آزمایشات و معاینات بارداری را یادآوری می‌کند و هر روز یک پیام مشاوره‌ای متناسب با سن بارداری خود دریافت خواهید کرد.
منظور از بخیه پرسی در سزارین چیست؟
بخیه پرسی در سزارین شکلی از بخیه در این عمل است. بخیه به معنی دوختن زخم با استفاده از سوزن و نخ بخیه است. نوع جراحی، محل جراحی، میزان برش و ... در شکل بخیه زدن و کشیدن بخیه سزارین تاثیر دارد. منظور از بخیه پرسی در سزارین این است که محل بریدگی پرس می‌شود و به عبارتی به هم چسبیده می‌شود. سپس چسب سزارین روی محل بریدگی زده می‌شود تا از عفونت زخم ممانعت شود. در نهایت بعد از دو روز چسب برداشته می‌شود.
نحوه بستن پوست در زایمان سزارین
نحوه بستن پوست در زایمان سزارین یا به کمک بخیه‌های جدا از هم است و یا به روش زیرپوستی و پیوسته. اینکه برای کدام مادر باردار در عمل سزارین از کدام روش استفاده شود، به نظر پزشک بارداری او بستگی دارد. به طور کلی دوختن پوست با روش پیوسته زیر جلدی، عفونت زخم و درد کمتری در مقایسه با روش مجزا دارد و به عنوان روش ارجح محسوب می‌شود. البته به شرطی که نحوه خوابیدن بعد از سزارین نیز توجه شود.
یادآوری این نکته همین جا ضرورت دارد که بخیه جذبی بخیه لیزری نیست. در واقع بخیه لیزری اصلاحی است که به غلط به عنوان بخیه جذبی در بین عامه مردم شکل گرفته و به طور کلی استفاده از واژه لیزر در این تعریف اشتباه است. در بخیه‌های زیر پوستی یا پلاستیکی از نخ‌های غیر قابل جذب نایلونی استفاده می‌شود که بعد از مدتی نیاز به کشیدن دارد. اما امکان استفاده از نخ‌های قابل جذب نیز در این نوع بخیه‌ها وجود دارد.
انواع بخیه در سزارین
انواع بخیه در سزارین را می‌توان بر اساس جنس نخ، ساختار آن و روش بستن زخم دسته‌بندی کرد. از نظر جذب‌شدن، نخ‌های بخیه به دو گروه جذبی و غیرجذبی تقسیم می‌شوند. نخ‌های جذبی به‌تدریج در بدن تجزیه می‌شوند و معمولاً نیازی به کشیدن ندارند؛ اما نخ‌های غیرجذبی که برای بستن پوست استفاده می‌شوند، اغلب باید در زمان تعیین‌شده توسط پزشک خارج شوند.
نخ‌های بخیه از نظر ساختار نیز به دو نوع تک‌رشته‌ای (مونوفیلامنت) و چندرشته‌ای یا بافته‌شده تقسیم می‌شوند. نخ‌های تک‌رشته‌ای از یک رشته تشکیل شده‌اند، درحالی‌که نخ‌های بافته‌شده از چند رشته به‌هم‌پیوسته ساخته می‌شوند. همچنین نخ‌ها می‌توانند منشأ طبیعی یا مصنوعی داشته باشند. انتخاب نخ و روش بستن زخم به عواملی مانند محل قرارگیری بخیه، شرایط بافت، وضعیت زخم و تشخیص جراح بستگی دارد.
از نظر روش بستن پوست، ممکن است از بخیه زیرپوستی، بخیه سطحی، منگنه جراحی یا چسب مخصوص پوست استفاده شود. هر روش مزایا و محدودیت‌های خود را دارد و نمی‌توان یک روش را برای همه مادران بهترین دانست. در نهایت، ترمیم زخم و ظاهر جای سزارین علاوه بر نوع بخیه، به عواملی مانند وضعیت سلامت مادر، مراقبت از زخم و بروز یا عدم بروز عفونت نیز وابسته است. در این بین همه مادران می‌توانند از روش درمان خانگی عفونت زخم سزارین استفاده کنند و احتمال عفونت را به شدت کاهش دهند.
بخیه زیرپوستی سزارین
در این روش، بخیه‌ها در لایه زیرین پوست قرار می‌گیرند و معمولاً بخیه قابل‌مشاهده‌ای روی سطح پوست وجود ندارد. بخیه زیرپوستی می‌تواند به نزدیک نگه داشتن لبه‌های زخم کمک کند و اغلب با نخ قابل‌جذب انجام می‌شود. بااین‌حال، زیرپوستی بودن بخیه لزوماً به معنای جذبی بودن آن نیست و انتخاب نخ به نظر جراح بستگی دارد.
بخیه جذبی سزارین
بخیه جذبی با استفاده از نخ‌هایی انجام می‌شود که بدن به‌تدریج آن‌ها را تجزیه و جذب می‌کند. این بخیه‌ها معمولاً نیازی به کشیدن ندارند، اما مدت‌زمان جذب آن‌ها با توجه به نوع نخ متفاوت است. بخیه جذبی ممکن است در لایه‌های عمقی یا برای بستن پوست استفاده شود. حتی در این روش نیز رعایت مراقبت‌های زخم و پیگیری علائم عفونت ضروری است.
بخیه غیرجذبی یا کشیدنی
در این روش، برای بستن پوست از نخ‌هایی استفاده می‌شود که بدن آن‌ها را جذب نمی‌کند. اگر بخیه در سطح پوست قرار گرفته باشد، معمولاً پزشک یا کادر درمان آن را در زمان مناسب خارج می‌کند. زمان کشیدن بخیه به محل برش، وضعیت ترمیم زخم و نظر پزشک بستگی دارد؛ بنابراین نباید آن را خودسرانه کشید یا قطع کرد.
منگنه جراحی
منگنه جراحی یکی دیگر از روش‌های بستن پوست پس از سزارین است. در این روش، ابزار مخصوصی لبه‌های زخم را با منگنه‌های فلزی کوچک کنار هم نگه می‌دارد. منگنه‌ها معمولاً پیش از ترمیم کامل زخم و در زمان تعیین‌شده توسط پزشک برداشته می‌شوند. انتخاب این روش به شرایط مادر و ترجیح و ارزیابی جراح بستگی دارد.
چسب جراحی یا بخیه چسبی سزارین
در این روش، از چسب مخصوص پزشکی برای نزدیک نگه داشتن لبه‌های پوست استفاده می‌شود. چسب جراحی ممکن است به‌تنهایی برای بستن برخی برش‌ها یا همراه با بخیه‌های زیرپوستی به کار رود. این چسب با چسب‌های معمولی تفاوت دارد و باید مطابق دستور پزشک از آن مراقبت کرد. زمان جدا شدن چسب به نوع محصول بستگی دارد؛ بنابراین نباید آن را زودتر از موعد کند یا جدا کرد.
نکته مهم: اصطلاحاتی مانند بخیه پرسی و بخیه لیزری سزارین لزوماً نام روش‌های مستقل و استاندارد پزشکی نیستند. برای مقایسه دقیق این روش‌ها، باید مشخص شود منظور از هر اصطلاح، نوع نخ، محل قرارگیری بخیه یا روش بستن پوست است. همچنین، ظاهر جای زخم فقط به نوع بخیه وابسته نیست و عواملی مانند ترمیم بدن، عفونت و مراقبت از زخم نیز در آن نقش دارند.
بخیه لیزری سزارین چیست؟
اصطلاح بخیه لیزری سزارین در میان مردم رایج است، اما به‌طور معمول به روش استاندارد و مستقلی برای بخیه زدن اشاره نمی‌کند. گاهی این اصطلاح برای بخیه‌های ظریف و زیرپوستی به کار می‌رود که پس از ترمیم، جای زخم کمتری روی سطح پوست باقی می‌گذارند. درحالی‌که لیزر با بخیه تفاوت دارد و ممکن است در برخی کاربردهای پزشکی برای اقدامات مرتبط با بافت استفاده شود، بستن برش سزارین معمولاً با نخ بخیه، منگنه جراحی یا چسب مخصوص پوست انجام می‌شود.
یکی از سوالات رایج این است که آیا بخیه لیزری باعث می‌شود جای سزارین باقی نماند؟ پاسخ این است که خیر. هیچ روش بخیهای نمی‌تواند ناپدید شدن کامل جای زخم را تضمین کند. ظاهر نهایی جای سزارین به عواملی مانند روش بستن زخم، ویژگی‌های پوست، روند ترمیم بدن، عفونت احتمالی و مراقبت‌های پس از عمل بستگی دارد. بنابراین، برای مقایسه روش‌ها بهتر است از پزشک بپرسید دقیقاً از چه نوع نخ یا روشی برای بستن پوست استفاده می‌کند.
تفاوت بخیه پرسی، بخیه جذبی، چسبی و منگنه سزارین چیست؟
روش‌های بستن برش سزارین از نظر نوع مواد، نحوه قرارگیری روی پوست، نیاز به خارج کردن بخیه و احتمال بروز عوارض با یکدیگر تفاوت دارند. اصطلاح «بخیه پرسی» تعریف استاندارد و مشخصی در پزشکی ندارد؛ بنابراین، برای مقایسه دقیق آن باید بدانیم منظور از این اصطلاح کدام روش بخیه زدن است.
- بخیه جذبی: با نخ‌هایی انجام می‌شود که به‌تدریج در بدن تجزیه می‌شوند و معمولاً نیازی به کشیدن ندارند.
- بخیه زیرپوستی: بخیه در زیر سطح پوست قرار می‌گیرد و اغلب با نخ جذبی انجام می‌شود. این روش می‌تواند به نزدیک نگه داشتن لبه‌های زخم کمک کند و بخیه قابل‌مشاهده کمتری روی پوست باقی بگذارد.
- چسب جراحی: با چسب مخصوص پزشکی، لبه‌های پوست به هم نزدیک نگه داشته می‌شوند. چسب ممکن است به‌تنهایی یا همراه با بخیه زیرپوستی استفاده شود.
- منگنه جراحی: با استفاده از منگنه‌های فلزی کوچک، لبه‌های پوست به هم متصل می‌شوند. این منگنه‌ها معمولاً باید در زمان تعیین‌شده توسط کادر درمان برداشته شوند.
فکر می‌کنید بخیه زیرپوستی بهتر است یا منگنه سزارین؟ هیچ‌کدام برای تمام مادران بهترین گزینه نیستند؛ بااین‌حال، در بسیاری از موارد، بخیه زیرپوستی با نخ جذبی انتخاب مناسبی برای بستن پوست بعد از سزارین است. شواهد پژوهشی نشان می‌دهند که در مقایسه با منگنه‌های پوستی، بخیه زیرپوستی ممکن است خطر باز شدن زخم را کاهش دهد؛ به‌ویژه در برخی مادران با عوامل خطر بیشتر.
منگنه جراحی نیز روشی قابل‌استفاده است و انتخاب آن به شرایط بالینی و تشخیص جراح بستگی دارد. برای تصمیم‌گیری، فقط ظاهر اولیه زخم را در نظر نگیرید؛ احتمال عوارض، وضعیت بافت، روند بهبودی و نیاز به خارج کردن منگنه‌ها نیز اهمیت دارند. در نهایت، نوع بخیه به‌تنهایی تضمین‌کننده باقی نماندن جای سزارین نیست. مهارت جراح، ویژگی‌های پوست، مراقبت از زخم و پیشگیری و تشخیص به‌موقع عفونت نیز بر نتیجه نهایی تأثیر می‌گذارند.
| روش | در ظاهر چگونه است؟ | نیاز به کشیدن دارد؟ | نکته مهم |
| بخیه زیرپوستی جذبی | نخ بیشتر زیر سطح پوست قرار دارد. | معمولاً خیر | نخ به‌تدریج جذب می‌شود. |
| بخیه زیرپوستی غیرجذبی | بخیه روی سطح کمتر دیده می‌شود. | بله | باید طبق نظر پزشک برداشته شود. |
| منگنه جراحی | گیره‌های فلزی روی خط برش دیده می‌شوند. | بله | معمولاً چند روز بعد توسط کادر درمان برداشته می‌شود. |
| چسب جراحی | لایه‌ای از چسب مخصوص روی پوست دیده می‌شود. | معمولاً خیر | نباید با لیزر اشتباه گرفته شود. |
| بخیه پرسی | اصطلاح عامیانه و تعریف آن می‌تواند متفاوت باشد. | بستگی به روش واقعی دارد. | باید مشخص شود دقیقاً از چه روشی برای بستن پوست استفاده شده است. |
| بخیه لیزری | اصطلاح رایج ولی غیراستاندارد | بستگی به روش واقعی دارد. | لزوماً به معنی استفاده از لیزر برای بستن پوست نیست. |
کدام بخیه سزارین نیاز به کشیدن دارد؟
نیاز به کشیدن بخیه سزارین به نوع نخ و روش بستن پوست بستگی دارد:
- بخیه غیرجذبی: اگر برای بستن پوست استفاده شده باشد، معمولاً باید در زمان تعیین‌شده توسط پزشک کشیده شود.
- بخیه جذبی: به‌تدریج در بدن تجزیه می‌شود و معمولاً نیازی به کشیدن ندارد.
- بخیه زیرپوستی: اغلب با نخ جذبی انجام می‌شود؛ اما اگر از نخ غیرجذبی استفاده شده باشد، ممکن است به خارج کردن آن نیاز باشد.
- منگنه جراحی: معمولاً باید توسط کادر درمان و در زمان مناسب برداشته شود.
- چسب جراحی: معمولاً خودبه‌خود جدا می‌شود و نباید آن را زودتر از موعد کند.
نکته: معمولاً بخیه‌های پوستی غیرجذبی و منگنه‌ها حدود ۵ تا ۱۴ روز پس از جراحی، بسته به محل زخم و روند ترمیم، برداشته می‌شوند؛ اما زمان دقیق را پزشک تعیین می‌کند. برای جلوگیری از آسیب به زخم، بخیه یا منگنه را خودتان خارج نکنید.
به نقل از کالج متخصصان زنان و زایمان آمریکا (ACOG)
بیشتر بخیه‌های مورد استفاده برای بستن برش سزارین، در بدن جذب می‌شوند و نیازی به کشیدن ندارند.
Most closures are absorbed by the body and do not need to be removed.
چه علائمی در محل بخیه سزارین نیاز به بررسی پزشک دارند؟
در صورت مشاهده علائم زیر در محل بخیه سزارین، برای بررسی احتمال عفونت یا اختلال در ترمیم زخم با پزشک تماس بگیرید:
- افزایش قرمزی یا تورم: به‌ویژه اگر قرمزی در حال گسترش باشد یا پوست اطراف زخم گرم شود.
- ترشح چرکی یا بدبو: ممکن است نشانه عفونت محل جراحی باشد.
- افزایش درد محل زخم: دردی که به‌جای کاهش، شدیدتر می‌شود یا پس از بهبود اولیه دوباره افزایش می‌یابد.
- بازشدن لبه‌های زخم: حتی اگر بازشدگی کوچک باشد، باید بررسی شود.
- تب یا احساس ناخوشی: به‌خصوص اگر همراه با لرز، ضعف یا سایر علائم عفونت باشد.
نکته مهم: اگر زخم باز شده، درد شدید یا رو به افزایش دارید یا تب ۳۸ درجه و بالاتر بروز کرده است، ارزیابی پزشکی را به تأخیر نیندازید. در صورت بازشدگی عمیق زخم یا خونریزی شدید، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
نکات پایانی
اگر می‌خواهید درباره بخیه پرسی در سزارین اطلاعات بیشتری کسب کنید، بهتر است با پزشک خود درباره روش بستن زخم، انواع بخیه سزارین و مراقبت‌های لازم پس از جراحی مشورت کنید. همچنین، آگاهی از نکات مربوط به مراقبت های پس از زایمان سزارین به بهبود زخم و کاهش احتمال عوارض کمک می‌کند. فراموش نکنید که انتخاب روش سزارین و بستن زخم به شرایط جسمی شما و نظر پزشک بستگی دارد؛ بنابراین، برای آگاهی از اینکه کدام نوع سزارین بهتر است، شرایط خود را با پزشک در میان بگذارید و در صورت مشاهده علائمی مانند قرمزی فزاینده، ترشح غیرطبیعی، تب یا بازشدن زخم، پیگیری پزشکی را به تأخیر نیندازید.
منبع :
سوالات متداول
بخیه پرسی اصطلاح پزشکی استانداردی نیست؛ بنابراین، نیاز به کشیدن بخیه به نوع نخ و روش بستن زخم بستگی دارد. بخیه جذبی معمولاً نیازی به کشیدن ندارد، اما بخیه غیرجذبی و منگنه جراحی ممکن است به خارج کردن توسط کادر درمان نیاز داشته باشند.
خیر. دیده‌نشدن بخیه‌ها ممکن است به دلیل استفاده از بخیه زیرپوستی، نخ جذبی یا چسب پزشکی باشد. اصطلاح بخیه لیزری نیز معمولاً نامی غیررسمی است و به‌تنهایی روش بستن زخم را مشخص نمی‌کند.
افزایش قرمزی یا تورم، گرم‌شدن پوست اطراف زخم، درد فزاینده، ترشح چرکی یا بدبو و تب از علائم احتمالی عفونت هستند. در صورت مشاهده این علائم، برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید.
روزانه پیام مشاور، متناسب با سن کودکتون دریافت کنین. 
سوالاتتون رو از مامانای با تجربه بپرسین.
با بازیهایی که به رشد هوش و خلاقیت فرزندتون کمک میکنه آشنا بشین.