حالت تهوع بارداری از کی شروع میشود و تا کی ادامه دارد؟
محتوای این مقاله توسط تیم پزشکان و متخصصان گهواره بررسی و تأیید شده و صرفاً جنبه آموزشی دارد تا آگاهی عمومی شما افزایش یابد؛ با این حال، برای هرگونه اقدام تشخیصی یا درمانی، به پزشک متخصص مراجعه کنید.
حالت تهوع بارداری یکی از شایعترین علائمی است که بسیاری از زنان در هفتههای ابتدایی بارداری تجربه میکنند. برخلاف تصور اکثر افراد، این حالت فقط به صبح محدود نمیشود و ممکن است در هر ساعتی از شبانهروز رخ دهد. یکی از پرسشهای رایج مادران این است که حالت تهوع بارداری از کی شروع میشه و تا چه زمانی ادامه دارد. در بیشتر موارد، این علائم از هفتههای اول بارداری آغاز شده و با نزدیک شدن به سهماهه دوم به تدریج کاهش پیدا میکند. در ادامه این مقاله، علاوه بر بررسی زمان شروع و پایان تهوع بارداری، با علائم، دلایل بروز و راهکارهای موثر برای کنترل این وضعیت نیز آشنا خواهید شد.
پادکست خلاصه مقاله حالت تهوع بارداری:
با نصب اپلیکیشن گهواره، در جریان تغییرات هفته به هفته بارداری خود قرار میگیرید. این برنامه، اطلاعات تخصصی درباره رشد جنین، سلامت مادر و تغذیه ارائه میدهد و تمامی آزمایشات و معاینات بارداری را یادآوری میکند و هر روز یک پیام مشاورهای متناسب با سن بارداری خود دریافت خواهید کرد.
- علت حالت تهوع بارداری چیست؟
- حالت تهوع بارداری از کی شروع میشه و تا کی ادامه دارد؟
- اوج تهوع بارداری در کدام هفته است؟
- آیا داشتن حالت تهوع بارداری در تمام روز طبیعی است؟
- انواع تهوع در دوران بارداری
- روشهای پیشگیری از حالت تهوع بارداری
- عوارض تهوع و استفراغ بارداری روی جنین و مادر
- درمان سریع حالت تهوع دوران بارداری
- آیا نبود حالت تهوع نشانه مشکل در بارداری است؟
- عبور راحتتر از روزهای تهوع بارداری
- منابع
علت حالت تهوع بارداری چیست؟
تهوع بارداری یا بیماری صبحگاهی دلایل متفاوتی دارد. اصلیترین علت آن، هورمونهای ترشحشده از جفت و نوسانات هورمونی است. با این حال افت قند خون نیز میتواند در این زمینه تاثیرگذار باشد.
حالت تهوع بارداری از کی شروع میشه و تا کی ادامه دارد؟
حالت تهوع بارداری معمولا حوالی هفته ۶ بارداری شروع میشود. تا ماه سوم یا چهارم بارداری ادامه مییابد. البته اینکه تهوع بارداری تا کی ادامه دارد بسته به شرایط هر فرد متفاوت است بعضی حتی تا اواخر بارداری نیز این احساس را دارند.
اوج تهوع بارداری در کدام هفته است؟
اوج تهوع بارداری با شروع ویار بارداری همراه است که معمولا در نخستین هفتههای سه ماهه اول شروع میشود و بسیاری از مادران علائم آن را از حدود هفته ششم بارداری تجربه میکنند. با این حال، زمان شروع و شدت این علائم در همه زنان یکسان نیست و برخی ممکن است زودتر یا دیرتر با آن مواجه شوند.
در بیشتر موارد، نشانههای تهوع و استفراغ بارداری تا پیش از هفته نهم ظاهر میشوند و به تدریج شدت بیشتری پیدا میکنند. خبر خوب این است که این وضعیت اغلب موقتی است و با پایان سهماهه اول رو به بهبود میرود. البته در برخی زنان، علائم ممکن است تا هفتههای ابتدایی سهماهه دوم نیز ادامه داشته باشد.
* مقاله ویار بارداری پسر کی شروع میشه را مطالعه کنید.

عوامل مؤثر در افزایش حالت تهوع
تهوع بارداری بسیار شایع است و شدت آن میتواند در افراد مختلف، متفاوت باشد.
به نقل از سایت my.clevelandclinic.org
اگرچه علت دقیق تهوع بارداری هنوز بهطور کامل شناخته نشده است، اما پزشکان بر این باورند که مجموعهای از تغییرات جسمی و هورمونی در بروز آن نقش دارند.
The cause of morning sickness isn’t entirely known, but healthcare providers believe it’s a mix of physical and chemical changes
از مهمترین فاکتورهای تشدید کننده میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- بارداری چندقلویی
- بارداری مولار یا بیماری تروفوبلاستیک بارداری
- خستگی بیش از حد
- استرس
- مسافرتهای مکرر
- سابقه تهوع به علت حرکت
- سابقه خانوادگی تهوع و استفراغ شدید در بارداری
- سردرد میگرنی همراه با تهوع یا استفراغ
| علت تهوع در بارداری | روشهای درمان | داروهای موثر |
| تغییرات هورمونی | نوشیدنی کافی | دمیترون |
| افت قند خون | استراحت | فنوتیازین |
| تکان و جابه جایی زیاد | وعده های کم حجم | متوکلاپرامید |
| بارداری چندقلویی | تهویه هوای مناسب | اندانسترون |
نداشتن تهوع بارداری نشانه چیست؟
داشتن تهوع و استفراغ حاملگی، کوچکترین ارتباطی با سلامت جنین و بارداری ندارد. علت اصلی ایجاد این تهوع حساسیت بدن شما نسبت به افزایش هورمون HCG میباشد. اگر بدن شما نسبت به این هورمون حساسیت نشان ندهد، تهوع و استفراغ را تجربه نخواهید کرد.
حالت تهوع بارداری با جنسیت جنین ارتباطی دارد؟
علت تهوع و استفراغ بارداری، هورمون ترشحشده از جفت است. عملکرد جفت نیز مستقل از جنسیت جنین است و جفت یک جنین دختر عملکرد یکسانی با جفت یک جنین پسر دارد. در نتیجه تهوع و استفراغ بارداری کوچکترین ارتباطی با جنسیت جنین ندارد.
آیا داشتن حالت تهوع بارداری در تمام روز طبیعی است؟
بله، تهوع بارداری همیشه به ساعات اولیه روز محدود نمیشود. اگرچه بسیاری از افراد آن را با به عنوان حالت تهوع صبحگاهی میشناسند، اما این عارضه میتواند در هر ساعتی از شبانهروز رخ دهد. بعضی از مادران باردار تنها صبحها احساس تهوع دارند، در حالی که برخی دیگر ممکن است در طول روز یا حتی شب نیز این علائم را تجربه کنند.
شدت و زمان بروز تهوع بارداری در هر فرد متفاوت است و به عوامل مختلفی مانند تغییرات هورمونی و شرایط جسمی مادر بستگی دارد. بنابراین اگر در طول روز بارها دچار تهوع میشوید، لزوما نشانه غیرطبیعی بودن بارداری نیست. در بیشتر موارد، این علائم در سهماهه اول شدیدتر هستند و با پیشرفت بارداری به تدریج کاهش پیدا میکنند.

انواع تهوع در دوران بارداری
در هر بارداری، تهوع به شکل متفاوتی بروز میکند. بهطور مثال، در بارداری اول اگر تهوع شدید داشته باشید، لزوماً در بارداریهای بعدی اینگونه نخواهد بود. در مواردی ممکن است تهوع و استفراغ بسیار شدید شود که به این وضعیت، هایپرامسیس گراویداروم یا تهوع و استفراغ شدید بارداری میگویند. اگر استفراغ چند مرتبه در روز اتفاق بیفتد، باید معاینه شوید زیرا این حد از استفراغ باعث کمآب شدن بدن میشود و خطرناک است.
در این وضعیت باید تهوع و استفراغ شما با دارو و سرمتراپی کنترل شود. متأسفانه روش مؤثری برای جلوگیری از تهوع بارداری وجود ندارد اما روشهایی برای کنترل علائم این مشکل وجود دارد که در ادامه به آنها اشاره میکنیم.
روشهای پیشگیری از حالت تهوع بارداری
- استفاده از مکمل ویتامینی B6
- استفاده از انواع آنتی هیستامین یا ضدتهوعها به دستور پزشک
- استفاده از مولتی ویتامین قبل از باردار شدن و طی سه ماهه اول بارداری
- مصرف قبل از خواب ویتامینها
- پرهیز از خوردن غذاهای تند و چرب
- پرهیز از مصرف مایعات زیاد و غذاهای پرآب
- سیگار نکشیدن یا در معرض دود سیگار قرار نگرفتن
- وعدههای کوچک و متعدد
- پرهیز از معده خالی
- مصرف غذای ساده و خشک
- نوشیدن جرعهجرعه آب
- جداسازی غذا و مایعات
- دوری از بوهای تند
- تهویه مناسب محیط
- استراحت کافی
- نخوابیدن بلافاصله بعد غذا
- لباس راحت
- خواب منظم
- مراجعه به پزشک در موارد شدید
استفراغ و تهوع در حاملگی تا کی ادامه دارد؟
معمولاً شروع حالت تهوع در بارداری از علائم اصلی تشخیص حاملگی است. با پایان سه ماهه اول بارداری تهوع و استفراغ نیز از بین میرود اما در بعضی از خانمها این تهوع تا پایان بارداری ادامه دارد.
عوارض تهوع و استفراغ بارداری روی جنین و مادر
خیلی از مادران نگران عوارض تهوع بارداری بر روی جنین هستند اما تهوع و استفراغ معمولی که همه مادران تجربه میکنند، خطرناک نیست.
اگر تهوع و استفراغ شما بیشتر از ماه سوم و چهارم بارداری طول بکشد لازم است با پزشکتان در این زمینه صحبت کنید. ضمناً اگر وزن شما در هفته بارداری افزایش پیدا نمیکند، لازم است حتماً پزشکتان را در جریان بگذارید. تهوع و استفراغ شدید بارداری میتواند به شما و جنین آسیب برساند زیرا باعث برهمخوردن تعادل آب و الکترولیتهای بدن میشود. در این شرایط ممکن است نیاز باشد بستری شوید و سرم دریافت کنید. در صورت تجربه کردن علائم زیر حتماً با پزشک تماس بگیرید.
- عدم توانایی تحمل یا نگه داشتن غذا در معده، یعنی اگر بلافاصله بعد از خوردن هر غذایی آن را بالا بیاورید.
- از دست دادن وزن بیشتر از ۱ کیلوگرم
- تب
- کم شدن حجم ادرار یا دفع ادرار تیره رنگ
- سردرد یا سرگیجه در بارداری
- افزایش ضربان قلب
- تهوع و استفراغ شدید در سه ماهه دوم بارداری
- وجود خون در استفراغ
- سردردهای مکرر
- لکه بینی یا خونریزی از واژن
درمان سریع حالت تهوع دوران بارداری
درمان اصلی و اساسی تهوع بارداری فقط با استفاده از داروهای تجویزشده توسط پزشک است. لطفاً با روشهای خانگی تأیید نشده، سلامت خود و جنین را به خطر نیندازید. تمامی داروها و ویتامینهایی که پزشک برای شما تجویز میکند، طی بارداری مجاز هستند.

درمان خانگی استفراغ و تهوع بارداری
برای تهوع بارداری، درمان خانگی خاصی وجود ندارد. خوراکی به خصوصی برای تهوع وجود ندارد اما با رعایت نکات زیر، میتوان استفراغ و تهوع بارداری را کنترل کرد:
- نوشیدن آب به مقدار کافی
- داشتن استراحت مناسب
- استفاده از تهویه مناسب در منزل و محل کار
- استفاده از وعدههای کوچک و کم حجم غذا با تعداد دفعات زیاد در روز
- استفاده از زنجبیل تازه یا چای زنجبیل
- استفاده از انواع بیسکوییت های شور
داروهای مناسب حالت تهوع بارداری
پزشک در این شرایط، برایتان دارو و ویتامین تجویز خواهد کرد. این داروها به شما کمک میکنند غذا و مایعات را راحتتر استفاده کنید و تهوع بارداری را کمتر حس کنید. بعضی از این داروها عبارتند از:
- آنتی هیستامینها که به کاهش تهوع کمک میکنند.
- فنوتیازین برای درمان تهوع بارداری موثر است و استفراغ شدید را کنترل میکند.
- متوکلوپرامید به حرکت سریع تر غذا به سمت رودهها کمک میکند و تهوع و استفراغ را کم میکند.
- دمیترون یا اندانسترون که اختصاصاً ضدتهوع هستند. برای آشنایی کاملتر با دمیترون و عوارض آن در بارداری، مقاله قرص دمیترون در بارداری را بخوانید.
- انواع آنتیاسیدها برای جلوگیری از برگشت اسید معده یا به اصطلاح رفلاکس معده در بارداری تجویز میشود.
- تجویز سرم و انواع ویتامینها.
مصرف این داروها حتما با تجویز پزشک یا ماما باشد.
آیا نبود حالت تهوع نشانه مشکل در بارداری است؟
خیر، نداشتن حالت تهوع لزوما نشانه وجود مشکل در بارداری نیست. بسیاری از مادران تصور میکنند که تهوع بارداری نشانه رشد مناسب جنین و جفت است و به همین دلیل، نبود این علامت ممکن است باعث نگرانی آنها شود. با این حال، تجربه بارداری در هر زن متفاوت است و همه افراد تهوع بارداری را تجربه نمیکنند.
برخی زنان از هفتههای ابتدایی بارداری با تهوع و استفراغ مواجه میشوند، در حالی که برخی دیگر هیچیک از این علائم را ندارند. در واقع، مادرانی که تهوع بارداری را تجربه نمیکنند نیز میتوانند بارداری کاملا طبیعی داشته باشند و نوزادی سالم به دنیا بیاورند. بنابراین اگر علائم دیگری وجود ندارد و روند بارداری طبق نظر پزشک طبیعی است، نداشتن تهوع جای نگرانی ندارد.
عبور راحتتر از روزهای تهوع بارداری
در بیشتر موارد، تهوع بارداری بخشی طبیعی از تغییرات دوران بارداری است و با ورود به سهماهه دوم به تدریج کاهش پیدا میکند. اگر چه این وضعیت میتواند آزاردهنده باشد، اما رعایت برخی نکات تغذیهای و تغییرات ساده در سبک زندگی به کنترل علائم کمک میکند. با این حال، اگر تهوع و استفراغ شدید باشد و باعث کاهش وزن شود، بهتر است با پزشک خود مشورت کنید. پیگیری به موقع باعث حفظ سلامت مادر میشود و به رشد مناسب جنین کمک خواهد کرد.
منابع
سوالات متداول
شواهد علمی قطعی برای ارتباط بین شدت تهوع بارداری و جنسیت جنین وجود ندارد. بنابراین نمیتوان تنها بر اساس میزان تهوع، دختر یا پسر بودن جنین را تشخیص داد.
خیر. با وجود اینکه به آن تهوع صبحگاهی گفته میشود، این حالت میتواند در هر ساعتی از روز یا حتی شب رخ دهد و محدود به صبح نیست.
بله. در بسیاری از موارد، تغییرات ساده در رژیم غذایی و سبک زندگی مانند مصرف وعدههای کوچکتر و پرهیز از بوها و غذاهای محرک میتواند به کاهش تهوع بارداری کمک کند.
خیر، معمولا از هفته ۶ بارداری شروع میشود و اوج آن در هفتههای ۹ تا ۱۲ است.
ویتامین B6 با تجویز پزشک بیخطر است.
