‌‌‌‌‌‌‌

محتوای این مقاله توسط تیم پزشکان و متخصصان گهواره بررسی و تأیید شده و صرفاً جنبه آموزشی دارد تا آگاهی عمومی شما افزایش یابد؛ با این حال، برای هرگونه اقدام تشخیصی یا درمانی، به پزشک متخصص مراجعه کنید.

بهترین زمان مصرف قرص مولتی ویتامین در بارداری

انتشار: اردیبهشت ۱۴۰۵ | بروزرسانی: اردیبهشت ۱۴۰۵
بهترین زمان مصرف قرص مولتی ویتامین در بارداری

مصرف مولتی‌ویتامین‌ در بارداری، تضمینی برای سلامت مادر و رشد سالم جنین محسوب می‌شود. اما آیا می‌دانستید که اثربخشی آن‌ها تا حد زیادی به زمان مصرف آن‌ها بستگی دارد؟ اگرچه متخصصان توصیه می‌کنند مصرف مولتی‌ویتامین‌ را از ماه‌های پیش از بارداری یا هفته‌های ابتدایی بارداری آغاز کنید، اما واقعیت این است که هیچ نسخه واحدی برای همه زنان وجود ندارد. چراکه، شرایط هر زن باردار منحصربه‌فرد است و از همین رو، زمان دقیق مصرف مولتی‌ویتامین به نظر پزشک بستگی دارد. در این مطلب از مجله سلامت گهواره، راجع به بهترین زمان مصرف قرص مولتی ویتامین در بارداری صحبت می‌کنیم.

با نصب اپلیکیشن گهواره، در جریان تغییرات هفته به هفته بارداری خود قرار می‌گیرید. این برنامه، اطلاعات تخصصی درباره رشد جنین، سلامت مادر و تغذیه ارائه می‌دهد و تمامی آزمایشات و معاینات بارداری را یادآوری می‌کند و هر روز یک پیام مشاوره‌ای متناسب با سن بارداری خود دریافت خواهید کرد.

آیا زمان مصرف مولتی‌ویتامین در بارداری مهم است؟ 

زمان شروع مصرف مکمل‌های دوران بارداری نقشی حیاتی در سلامت جنین ایفا می‌کند. از آنجا که حیاتی‌ترین مراحل تکامل جنین، همچون شکل‌گیری مغز و طناب نخاعی، در 12 هفته نخست (سه ماهه اول) انجام می‌شود، مصرف مولتی‌ویتامین در این بازه زمانی برای تامین ریزمغذی‌های ضروری بسیار مهم است.

علاوه بر زمان شروع، نحوه مصرف هم بر میزان اثربخشی این مکمل‌ها موثر است. توصیه می‌شود مولتی‌ویتامین‌ها همراه با وعده‌های غذایی میل شوند. زیرا، بسیاری از ویتامین‌ها همچون ویتامین دی در بارداری و سایر ویتامین‌های محلول در چربی (A، E و K) و همچنین اسیدهای چرب ضروری نظیر DHA (امگا-3)، برای جذب کامل به چربی موجود در غذا وابسته‌ هستند.

برای مصرف مولتی‌ویتامین در بارداری صبح بهتر است یا شب؟

انتخاب زمان مصرف کاملا به انتخاب شخصی و واکنش بدن شما بستگی دارد؛ برای مثال، اگر مصرف مکمل در شب باعث بروز اختلال در خواب شما می‌شود، بهتر است آن را به ساعات ابتدایی روز موکول کنید. از سوی دیگر، بهترین زمان خوردن قرص مولتی ویتامین در بارداری برای مادرانی که دچار تهوع صبحگاهی هستند، شب‌ها است. بنابراین، بهترین ساعت مصرف مولتی‌ویتامین در بارداری برای همه افراد یکسان نیست.

بهترین زمان مصرف قرص مولتی ویتامین در بارداری

جدول زمان مناسب مصرف مولتی ویتامین در بارداری

در جدول زیر، بهترین زمان خوردن مولتی ویتامین در بارداری آورده شده است:

نوع ویتامین/مکمل زمان مصرف  ناشتا یا همراه غذا
اسید فولیک (ویتامین B9) قبل از بارداری تا هفته 12 ترجیحا ناشتا
ویتامین C معمولا در تمام طول بارداری ترجیحا با معده خالی
آهن معمولا از هفته 20 بارداری یا طبق تشخیص پزشک از هنگام اقدام بارداری ترجیحا ناشتا (1 ساعت قبل یا 2 ساعت بعد از غذا)
کلسیم از هفته 14 تا پایان بارداری 1 ساعت پس از وعده غذایی
ویتامین D معمولا از ابتدا تا انتهای بارداری همراه با وعده غذایی اصلی
ویتامین‌ K  فقط در شرایط خاص از هفته 36 تا زایمان همراه با وعده غذایی اصلی
ویتامین A (در حد مجاز) بسته به نظر پزشک همراه با وعده غذایی اصلی
ویتامین E بسته به نظر پزشک همراه با وعده غذایی اصلی
ویتامین B1 (تیامین) بسته به نظر پزشک تفاوتی ندارد
ویتامین B2 (ریبوفلاوین) بسته به نظر پزشک تفاوتی ندارد
ویتامین B3 (نیاسین) معمولا از قبل یا ابتدای بارداری تا پایان تفاوتی ندارد
ویتامین B6 بسته به نظر پزشک تفاوتی ندارد
ویتامین B12 بسته به نظر پزشک ترجیحا به همراه غذا
روی (زینک) بسته به نظر پزشک تفاوتی ندارد
منیزیم از ابتدا تا انتهای دوران بارداری همراه یا بعد از غذا
سلنیوم بسته به نظر پزشک همراه با غذا
مس بسته به نظر پزشک 30 دقیقه قبل از غذا یا حداقل 1 الی 2 ساعت بعد از غذا
کولین از پیش از بارداری یا ابتدای آن تا پایان بارداری همراه با غذا
ید از 3 ماه پیش از بارداری تا پایان آن همراه یا بلافاصله بعد از غذا
امگا 3 (DHA) معمولا از هفته 12 بارداری تا پایان بارداری همراه با وعده غذایی اصلی

توجه: اگرچه طبق جدول بالا، برخی ویتامین‌ها در حالت ناشتا بیشترین میزان جذب را دارند، اما اولویت اصلی سازگاری گوارشی شما است. در صورتی که مصرف مولتی‌ویتامین در زمان ناشتا منجر به تشدید تهوع بارداری یا اختلالات گوارشی شد، توصیه می‌شود برای حفظ تداوم مصرف، آن‌ را به همراه غذا میل کنید. به عنوان مثال، مصرف قرص آهن در بارداری با معده خالی بهتر جذب می‌شود، اما در صورت بروز ناراحتی، مصرف آن با معده پر بلامانع است.

عوارض مصرف مولتی‌ویتامین بارداری در زمان نادرست

هدف اصلی از تجویز مولتی‌ویتامین در بارداری، تضمین سلامت مادر و حمایت از رشد سالم جنین است و هرگونه تاخیر یا تعجیل در مصرف آن‌، می‌تواند مشکل‌ساز شود. یکی از بارزترین نمونه‌ها در این زمینه، مصرف اسید فولیک است. نقش محافظتی این ماده در پیشگیری از نقایص لوله عصبی جنین، زمانی به حداکثر می‌رسد که در بازه زمانی توصیه‌شده، معمولا پیش از بارداری و تا هفته دوازدهم مصرف شود. مصرف این مکمل پس از هفته دوازدهم، اگرچه همچنان مفید است، اما دیگر تاثیر پیشگیرانه قطعی در برابر ناهنجاری‌های لوله عصبی جنین نخواهد داشت.

علاوه بر این، بسیاری از ترکیبات موجود در مولتی‌ویتامین‌ در صورت مصرف هم‌زمان با سایر مکمل‌ها یا مواد غذایی خاص، دچار اختلال در جذب می‌شوند. بنابراین، مصرف مولتی‌ویتامین در زمان نامناسب و همزمان با مکمل‌های دیگر منجر به کاهش جذب و کارایی آن خواهد شد.

فاصله مصرف مولتی‌ویتامین با آهن و کلسیم

بسیاری از مولتی‌ویتامین‌ها حاوی کلسیم و آهن هستند. کلسیم می‌تواند فرآیند جذب آهن در دستگاه گوارش را با اختلال جدی مواجه کرده و میزان جذب آن را کاهش دهد. از همین رو، توصیه می‌شود بین مصرف مولتی‌ویتامین و مکمل‌های کلسیم و آهن، حداقل 2 ساعت فاصله زمانی رعایت شود.

مصرف مولتی‌ویتامین و کاهش تهوع بارداری

بر اساس پژوهش‌های صورت گرفته، مصرف برخی مولتی‌ویتامین‌ها، مخصوصا مکمل‌های حاوی ویتامین B6 (پیریدوکسین)، نقش موثری در کاهش تهوع در دوران بارداری ایفا می‌کند.

به نقل از سایت babycenter

ویتامین B6 یکی از درمان‌های خط اول و ایمن برای کاهش تهوع و استفراغ دوران بارداری به شمار می‌رود.

Vitamin B6 is considered a safe first-line treatment for nausea and vomiting during pregnancy

 

نکات مهم برای جذب بهتر مولتی‌ویتامین در بارداری

برای اینکه بدن مادر و جنین بیشترین بهره را از مولتی‌ویتامین بارداری ببرند، رعایت چند نکته زیر ضروری است:

  • جذب اکثر مولتی‌ویتامین‌ها در حضور غذا افزایش پیدا می‌کند. بنابراین، توصیه می‌شود که آن‌ها را به همراه صبحانه، ناهار یا شام میل کنید.
  • ویتامین C می‌تواند در جذب ویتامین B12 اختلال ایجاد کند. چنانچه این دو ویتامین را به صورت مجزا مصرف می‌کنید، رعایت فاصله زمانی حداقل 2 ساعته میان آن‌ها الزامی است.
  • از مصرف مولتی‌ویتامین و مواد معدنی همچون زینک، کلسیم و منیزیم به صورت همزمان خودداری کنید.
  • مکمل آهن بیشترین میزان جذب را با معده خالی دارد. برای افزایش جذب، آن را همراه با یک منبع ویتامین C مصرف کنید و از مصرف آن همراه با لبنیات یا مکمل کلسیم بپرهیزید.

بهترین زمان مصرف قرص مولتی ویتامین در بارداری

زمان درست، اثرگذاری بیشتر؛ راز طلایی مصرف مولتی‌ویتامین در بارداری

اثربخشی مولتی‌ویتامین‌ در بارداری مستقیما به زمان شروع آن‌ بستگی دارد. اگرچه پیش از لقاح یا همزمان با آغاز بارداری، معمولا بهترین زمان مصرف قرص مولتی ویتامین در بارداری محسوب می‌شود، اما تعیین دقیق زمان مصرف بر عهده پزشک متخصص است. همچنین، به یاد داشته باشید که جذب حداکثری این ریزمغذی‌ها تنها با رعایت اصول صحیح مصرف میسر می‌شود. بنابراین توصیه می‌شود جهت دستیابی به بیشترین کارایی مولتی‌ویتامین، به زمان‌بندی اعلام‌شده توسط پزشک و نحوه مصرف آن دقت ویژه‌ای داشته باشید.

منابع

Nhs

Drugs

mayoclinic

سوالات متداول

بهتر است هنگام اقدام به بارداری یا بلافاصله پس از مشاهده اولین علائم بارداری، مصرف را آغاز کنید.

این کار توصیه نمی‌شود، زیرا در بسیاری از مادران باعث بروز مشکلات گوارشی یا تشدید تهوع صبحگاهی می‌شود.

برای جلوگیری از تهوع، مولتی‌ویتامین را همراه با وعده غذایی میل کنید.

به محض یادآوری آن را مصرف کنید. اما اگر زمان کمی تا نوبت بعدی باقی مانده، از آن صرف‌نظر کرده و و طبق برنامه عادی پیش بروید.

نویسنده: نگاه درباری
من نگاه درباری هستم. بیش از شش سال است وارد مسیر تولید محتوا شده‌ام و در زمینه‌های مختلف به‌ویژه پزشکی و سلامت می‌نویسم. در این مدت تمام تلاشم بر این بوده تا با استفاده از به‌روزترین منابع پزشکی دنیا مخاطبم را در جریان جدیدترین یافته‌ها و اطلاعات پزشکی قرار دهم. انتقال مطالب دنیای پزشکی به زبانی ساده و بدون پیچیدگی و برآوردن نیازهای مخاطب به ظرافت‌ها و وسواس خاصی نیازمند است که متعهدانه به آن‌ها پرداخته‌ام. امیدوارم در ادامه این مسیر هم بتوانم برای مجموعه گهواره و مخاطبان آن مفید واقع شوم.