علائم بارداری در هفته اول از چه زمانی شروع می‌شود؟

علائم بارداری شامل نشانه‌های غیرمعمولی در بدن است، که ممکن است خود شخص متوجه این تغییرات بشود. مثل گُر گرفتن بدن، تاخیر در پریود، نوسانات خلقی عجیب و.... تا اینجا شاید این علائم شبیه به دوره پریود باشند؛ اما کم‌کم حالت تهوع، درد پستان‌ها، خستگی، کمردرد، مشکلات گوارشی و... هم اضافه می‌شود. با ما در این مطلب از مجله سلامت گهواره، همراه باشید تا ریزترین علائم بارداری از هفته اول به بعد را دقیق‌تر بررسی کنیم و ببینیم که این نشانه‌های فوری بارداری بعد از چند روز ظاهر می شوند.

پادکست خلاصه مقاله ریزترین علائم بارداری:

ویدئوی علائم بارداری قابل اتکا از زبان ماما نیایش خالقی

با نصب اپلیکیشن گهواره، در جریان تغییرات هفته به هفته بارداری خود قرار می‌گیرید. این برنامه، اطلاعات تخصصی درباره رشد جنین، سلامت مادر و تغذیه ارائه می‌دهد و تمامی آزمایشات و معاینات بارداری را یادآوری می‌کند و هر روز یک پیام مشاوره‌ای متناسب با سن بارداری خود دریافت خواهید کرد.

ریزترین علائم بارداری در هفته اول کدام است؟

با لقاح تخمک و شکل‌گیری جنین، علائمی مثل عقب افتادن پریود، نوسانات خلقی و تغییرات هورمونی شروع می‌شود که از اولین علائمی است که زن باردار تجربه می‌کند. این علائم اولیه حاملگی که معمولاً فوری هم ظاهر می‌شوند عبارتند از:

۱. قطع عادت ماهیانه

نشانه‌ی صددرصدی بارداری نیست، اما یکی از اولین علائم است؛ مخصوصاً اگر با تهوع و تغییر خلق‌وخوهمراه باشد. توصیه پزشکان این است که در صورت مشکوک بودن به بارداری، بعد از گذشتنِ حداقل ده روز از تعویق پریود، برای آزمایش‌های بارداری اقدام کنید.

۲. لکه بینی (خونریزی لانه گزینی)

چسبیدن رویان به دیواره‌ داخلی رحم و لانه گزینی در آن، سبب پاره شدن عروق جداره رحم می‌شود. در بعضی از افراد، این پارگی عروق با لکه‌بینی یا خونریزی‌های مختصر خودش را نشان می‌دهد. یکی از علائم بارداری قبل از عقب افتادن پریود، همین لکه‌بینی است. لکه بینی در بارداری یا خونریزی، چند ساعت تا یکی دو روز، به طول می‌انجامد و با خونریزی حاصل از عادت ماهیانه که حجیم و طولانی‌مدت است، تفاوت دارد. 

* مقاله جدول علائم بارداری دختر و پسر را مطالعه کنید.

۳. کمردرد و دل‌درد یا احساس کشیدگی خفیف در زیر شکم

کمردرد در بارداری یکی از شایع‌ترین علائم این دوران است؛ تا جایی که تقریباً 70 درصد زنان، آن را تجربه می‌کنند. با بیشتر شدن سن حاملگی و بزرگ شدن جنین و شکم، این درد بیشتر هم می‌شود. کمردرد و دردهای انقباضی در زیر شکم و کمر در روزهای پیش از قاعدگی هم رخ می‌دهد. به همین دلیل، تشخیص تفاوت کمردرد حاملگی از کمردرد پیش از قاعدگی سخت است. 

۴. دردناک و حساس شدن یا گزگز خفیف سینه‌ها

با شروع ترشح هورمون‌های حاملگی، پستان‌ها حساس و دردناک شده، اندازه آن‌ها از ماه دوم بزرگتر می‌شود و عروق ظریفی زیر پوست سینه دیده می‌شود. هر تغییری از جمله سفت یا حساس شدن سینه‌ها، می‌تواند یکی از علائم بارداری باشد.

۵. مشکلات گوارشی و احساس نفخ غیرمعمول

هورمون‌های بارداری و تغییراتی که در عملکرد دستگاه گوارش ایجاد می‌کند، می‌تواند باعث مشکلات گوارشی مثل یبوست، نفخ شکم و سوزش سر دل شوند.

۶. خستگی زودتر از حد معمول و بی‌حالی شدید

وقتی بارداری شروع می‌شود، بدن به ‌یک‌باره باید از پس کارهای اضافه‌ای چون حفظ بارداری و رساندن غذا و اکسیژن به رحم، جنین و جفت بربیاید. این شرایط باعث افزایش سوخت‌وساز بدن می‌شود و می‌تواند باعث احساس خستگی در دوران بارداری شود.

۷. اختلالات خواب و خواب‌آلودگی بدون دلیل مشخص

علت اصلی این مشکلات، تغییرات هورمونی بدن است؛ اما در ماه‌های بعدی، تنگی نفس و بزرگ شدن شکم است که باعث مشکلات خواب می‌شوند.

۸. تغییر خفیف در دمای پایه بدن یا افزایش دمای پایه بدن بعد از تخمک‌گذاری

دمای پایه بدن (Basal Body Temperature) معمولاً کمی بالاتر می‌رود. اگه این افزایش دما برای بیش از دو هفته ادامه پیدا کند، می‌تواند نشانه‌ی بارداری باشد.

۹. احساس گرگرفتگی یا سردی ناگهانی

برخی زنان در هفته‌های ابتدایی بارداری، پیش از مشاهده تأخیر در قاعدگی، احساس گرگرفتگی یا گاهی سردی ناگهانی را تجربه می‌کنند. این حالت به دلیل افزایش سطح هورمون پروژسترون و تغییرات سریع گردش خون رخ می‌دهد. پروژسترون می‌تواند دمای پایه بدن را اندکی افزایش دهد و باعث احساس گرما، تعریق خفیف یا سرخ شدن صورت شود.

از سوی دیگر، تغییرات فشار خون و سازگاری بدن با شرایط جدید ممکن است در برخی افراد به صورت احساس سرما یا لرز خفیف بروز کند. البته این علامت به تنهایی نشانه قطعی بارداری نیست و می‌تواند دلایل دیگری نیز داشته باشد.

۱۰. تغییر جزئی در ترشحات واژن

با شروع بارداری، رحم کم‌کم شروع به رشد می‌کند و از 12 هفتگی از لگن خارج می‌شود. میزان ترشحات رحمی در بارداری تحت تاثیر هورمون‌های حاملگی افزایش پیدا می‌کند که ممکن است برای زنان باردار آزاردهنده باشد.

۱۱. تهوع بسیار خفیف یا دل‌به‌هم‌خوردگی

حالت تهوع در اوایل بارداری می‌تواند به دلیل افزایش سطح هورمون hcg باشد که معمولاً پس از لانه‌گزینی‌ جنین در رحم به سرعت افزایش می‌یابد. این اتفاق معمولاً در صبح‌گاه رخ می‌دهد و غالباً با سرگیجه در بارداری همراه است. تهوع صبحگاهی یکی از شایع‌ترین علائم بارداری در هفته اول است که حتی قبل از قطع شدن قاعدگی خودش را نشان می‌دهد. پس یکی از اولین نشانه‌های تایید کننده حاملگی است.

۱۲. بیزاری یا تمایل ناگهانی به بعضی بوها

همان هورمون‌ها باعث می‌شوند بوی بعضی چیزها (مثل گوشت، قهوه، عطر یا حتی بوی غذاهایی که قبلاً مورد علاقه شما بودند) ناگهان خیلی شدید و آزاردهنده به نظر برسند.

۱۳. طعم فلزی خفیف در دهان

احساس طعم فلزی یا تلخ در دهان، که در پزشکی دیس‌گئوزیا (Dysgeusia) نامیده می‌شود، یکی از علائم کمتر شناخته‌شده بارداری است. این وضعیت معمولاً در اثر افزایش هورمون‌های بارداری، به‌ویژه استروژن، ایجاد می‌شود که می‌تواند بر حس چشایی تأثیر بگذارد. برخی زنان در هفته‌های نخست بارداری گزارش می‌کنند که بدون مصرف غذای خاص، طعمی شبیه فلز، سکه یا خون در دهان خود احساس می‌کنند. این علامت معمولاً موقتی است و اغلب با پیشرفت بارداری یا پس از پایان سه‌ماهه اول کاهش می‌یابد.

*مقاله درد نوك سينه در اوايل بارداری را مطالعه کنید.

۱۴. تکرر ادرار خفیف

بعد از صورت گرفتن لقاح، به‌مرور زمان، حجم خون مادر افزایش می‌یابد. به همین سبب زنان باردار دچار تکرر ادرار می‌شوند. بنابراین تکرر ادرار ممکن است از نشانه‌های بارداری باشد اما نباید آن را با علائم عفونت ادراری، مانند سوزش و ترشح‌های غیرعادی، یکی گرفت.

۱۵. تغییرات احساسی جزئی (حساس‌تر شدن، زودرنجی)

هورمون‌های بارداری، علاوه ‌بر جسم، بر روح و روان مادر نیز اثر می‌گذارند. هورمون hCG و استروژن در حال بالا رفتن در بدن هستند که روی انتقال‌دهنده‌های عصبی مغز اثر گذاشته و باعث تغییرات روحی می شوند و تقریبا از هفته پنجم بارداری این علائم کم کم بروز پیدا می کنند. در واقع، هورمون‌های بارداری شرایط شیمیایی مغز را تغییر می‌دهند. به همین دلیل، ممکن است در دوران بارداری، بسیار حساس و تحریک‌پذیر شوید و طوفانی از احساسات متناقض (یک لحظه شاد یک لحظه ناراحت) را تجربه کنید. البته بسیاری از زنان در دوران پیش از قاعدگی نیز وضعیت مشابهی دارند.

در ادامه برخی دیگر از علائم محتمل بارداری را بررسی می‌کنیم که هر چند جزو علائم اولیه نیستند اما ممکن است در برخی از افراد دیده شوند:

۱۶. تنگی نفس

هورمون‌های بارداری، عملکرد تنفسی را تغییر می‌دهند؛ تا جنین در طول بارداری از خون حاوی اکسیژن بهره‌مند شود. در طول بارداری رحم بزرگ‌تر شده و وزن مادر هم بیشتر می‌شود. در نتیجه فشار بیشتری به ریه‌ها وارد می‌شود. به همین دلیل است که تنگی نفس در اواخر بارداری شدیدتر از اوایل آن است. 

* مقاله تنگی نفس در بارداری پسر و دختر را مطالعه کنید.

۱۷. افزایش فشار خون و ضربان قلب

در حدود هفته‌های 8 تا 10 بارداری، ممکن است قلب سریع‌تر و سخت‌تر بتپد. تپش قلب در بارداری شایع است. این اتفاق هم معمولاً به دلیل تغییرات هورمونی بدن است. همچنین در ادامه بارداری، به دلیل افزایش جریان خون به جنین نیز، این وضعیت قدری تشدید خواهد شد.

۱۸. هوس‌های غذایی

علت اصلی ویار بارداری مشخص نیست؛ ولی داشتن ویار یکی از شایع‌ترین نشانه‌های حاملگی است. کمبود برخی مواد ضروری مانند ویتامین‌ها و مواد معدنی، سبب میل زنان باردار به بعضی خوراکی‌های عجیب مانند خاک و یخ می‌شود. هوس‌های غذایی یا بیزاری از برخی خوراکی‌ها، از ریزترین علائم هفته سوم بارداری هستند.

۱۹. گرفتگی بینی

 برخی از مادران از همان ابتدای بارداری دچار گرفتگی یا آبریزش بینی می‌شوند. حدود یک‌ سوم مادران از ماه دوم بارداری این حالات را تجربه می‌کنند. علت آن هم گرفتگی بینی در بارداری افزایش مخاط بینی است که عامل اصلی آن هم هورمون‌های بارداری هستند.

۲۰. احساس ضعف و سرگیجه

در طول بارداری، افزایش سوخت‎‌و‌ساز و فعالیت بدن ممکن است سبب افت ناگهانی قند خون مادر شود. سبک شدن سر، سیاهی رفتن چشم، ضعف و غش کردن از نتایج افت قند و کاهش فشار خون است.

* مقاله علائم بارداری از روی ناف را مطالعه کنید.

۲۱. تغییرات در پوست 

هورمون‌های بارداری بر پوست هم اثر می‌گذارند و سبب پررنگ شدن خط ناف، هاله اطراف پستان، دستگاه تناسلی و خال‌ها می‌شوند. بر اثر تغییرات هورمونی، ممکن است بر صورت و گردن زنان باردار، لک‌های حاملگی ظاهر شود. تغییرات پوستی در بارداری‌ اول، بیشتر است و از بارداری دوم به بعد، کمتر می‌شود. همچنین ممکن است پوست صورت تیره شود، پوست بدن خشک شود و در صورت و گردن آکنه و جوش ظاهر شود. 

* مطلب جوش زدن در اوایل بارداری و جنسیت جنین را نیز از مجله سلامت گهواره مطالعه کنید.

به نقل از Healthline

ممکن است علائمی مانند حالت تهوع، خستگی، حساس شدن سینه‌ها، تکرر ادرار یا لکه‌بینی را حتی قبل از اینکه پریودتان عقب بیفتد، متوجه شوید.

You may notice symptoms like nausea, fatigue, tender breasts, frequent urination, or spotting before you even miss a period.

با اپلیکیشن گهواره، هفته به هفته بارداریت رو دنبال کن.

نصب اپلیکیشن گهواره

علائم بارداری از چه زمانی شروع می‌شود؟

اولین سوالی که پیش می‌آید این است: علائم حاملگی بعد از چند روز ظاهر می‌شود؟ تقریباً 7 تا 14 روز طول می‌کشد تا جنین لانه گزینی کند و پیام قطع قاعدگی صادر شود. آیا در این مدت شاهد علائم بارداری خواهید بود؟ در این مدت همه علائم بارداری بروز نمی‌کند اما زنان، تغییراتی هرچند اندک مانند احساس خستگی، گرفتگی خفیف و لکه بینی را احساس می‌کنند زیرا بدن برای سازگار شدن با رشد جنین، تغییر می‌کند. البته زمان بروز علائم بارداری در افراد مختلف، متفاوت است. در ادامه، درباره این علائم بیشتر توضیح خواهیم داد.

* مقاله لانه گزینی کی اتفاق می‌افتد؟ را مطالعه کنید.

علائم و نشانه های بارداری در هفته‌های اول تا دوازدهم

علائم و نشانه‌های بارداری در هفته‌های اول تا دوازدهم در همه زنان یکسان نیست. زمان شروع، شدت و نوع این علائم می‌تواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد؛ به‌طوری که برخی زنان از همان هفته‌های ابتدایی تغییراتی را در بدن خود احساس می‌کنند، در حالی که برخی دیگر تا چند هفته علامت مشخصی ندارند.

مطالعات نشان می‌دهد حدود ۶۰ درصد زنان برخی از علائم اولیه بارداری را تا هفته‌های پنجم و ششم تجربه می‌کنند، اما بیشتر آن‌ها نشانه‌های واضح‌تر را در حدود هفته هشتم بارداری مشاهده می‌کنند. همچنین برخی علائم ممکن است از روزهای ابتدایی پس از لقاح آغاز شوند و با پیشرفت بارداری شدت بیشتری پیدا کنند.

جدول زیر ترکیبی از یافته‌های علمی و تجربیات رایج مادران درباره زمان بروز علائم بارداری است. با این حال، زمان‌بندی ارائه‌شده یک قاعده قطعی و علمی برای همه افراد نیست و تنها یک الگوی کلی از شایع‌ترین تجربیات گزارش‌شده را نشان می‌دهد. تشخیص قطعی بارداری تنها با آزمایش بارداری و تأیید پزشک امکان‌پذیر است.

همان‌طور که از جدول بالا مشخص است، شدت و تنوع علائم تا ماه سوم و با گذر زمان، افزایش می‌یابد و سپس به‌مرور کم می‌شود. 

* مقاله اولین نشانه های بارداری قبل از پریود را مطالعه کنید.

روش های تشخیص بارداری

از طریق این روش‌ها می‌توانیم تشخیص دهیم که یک خانم باردار است یا خیر:

• آزمایشات بارداری شامل ارزیابی سطح بتا HCG در خون یا ادرار فرد
• تست خانگی یا همان بی بی چک
• تست بارداری خانگی
• استفاده از سونوگرافی واژینال یا شکمی
• تشخیص جنین و یا مشاهده فعالیت قلب جنین در سونوگرافی
• شنیدن صدای قلب جنین توسط دستگاه سنجش ضربان قلب جنین
• لمس قسمت‌های مختلف جنین در معاینه (بعد از 24 هفته این امکان وجود دارد)
• لمس حرکات جنین در معاینه (بعد از 22 هفته این شرایط وجود دارد)

انجام آزمایش خون بارداری سریع‌تر و دقیق‌تر از سایر روش‌ها، بارداری را تشخیص می‌دهد. بهترین زمان انجام این تست، بعد از به تعویق افتادن قاعدگی است.

علائم احتمالی بارداری

به علائمی گفته می‌شود که نشانه قطعی بارداری نیستند. این‌ها علائم ثانویه بارداری هستند که ممکن است در همه زنان دیده نشود. بسیاری از بارداری‌ها، جز قطع شدن عادت ماهیانه، علامت دیگری ندارد. از طرف دیگر، بسیاری از علائم احتمالی بارداری به علائم قاعدگی شباهت دارند؛ به همین دلیل ممکن است فرد تا زمانی که پریودش عقب نیفتد، به بارداری خود پی نبرد. شاید برایتان جالب باشد بدانید که برخی از مادران که قاعدگی نامنظمی ندارند، ممکن است حتی تا ماه دوم و سوم بارداری، از حضور جنین در وجودشان بی‌اطلاع باشند! بنابراین بهترین کار برای اطمینان از باردار شدن، مراجعه به پزشک و انجام آزمایش‌های تشخیص بارداری است. با این ‌حال، در ادامه درباره علائمی که ممکن است نشانه بارداری باشد، بیشتر توضیح می‌دهیم.

تفاوت علائم بارداری و سندروم پیش از قاعدگی (PMS)

علائم اولیه بارداری بسیار به علائم سندروم پیش از قاعدگی نزدیک است. از این رو گاهی تمیز دادن آن‌ها از یکدیگر دشوار است. در جدول زیر در مورد بعضی تفاوت‌های بین این دو شرایط بیشتر توضیح داده‌ایم:

علائم بارداری بعد از 48 ساعت نزديكی 

در بیشتر مواقع، آنچه بعد از رابطه جنسی دیده می‌شود مانند لکه‌بینی یا افزایش ترشح واژن، ربطی به بارداری ندارد و روز اول بارداری نشانه خاصی ندارد. از طرف دیگر، چنان‌که گفته شد، علائم بارداری در روزهای اول تشکیل نطفه، به نشانه‌های دوران پریود و سندروم پیش از قاعدگی(PMS)  بسیار شبیه است و ممکن است با هم اشتباه گرفته شود.

علائم لانه گزینی

در زمان تخمک گذاری، اگر لقاح به درستی انجام شود، در حدود 8 تا 10 روز بعد، لانه گزینی اتفاق می‌افتد و علائم آن بسیار شبیه به علائم پیش از قاعدگی است. در این شرایط، شاهد گرفتگی و درد خفیفی در رحم و خونریزی بسیار ضعیفی خواهید بود که به رنگ صورتی یا قهوه‌ای است و با خون پریود که قرمز رنگ است، تفاوت دارد. در بعضی زنان، این علائم ظهور نمی‌کند.

* مقاله ریزترین علائم تخمک گذاری را مطالعه کنید.

علائم بارداری و جنسیت جنین

بسیاری از افراد معتقدند که علائم بارداری پسر با علائم بارداری دختر متفاوت است ولی هیچ پژوهش علمی این نظریه را تایید نمی‌کند. برای مثال بیشتر افراد معتقدند حالت تهوع در بارداری پسر کم است یا اصلاً وجود ندارد و برعکس از علائم صددرصدی بارداری دختر است اما در عمل چنین نیست و شدت تهوع به جنسیت جنین ربط ندارد.

علائم بارداری دو قلو

علائم بارداری دوقلو نسبت به بارداری تک قلو متفاوت است. در بارداری دو قلو، سطح هورمون‌ها بیشتر از بارداری تک قلو است. درنتیجه، زنانی که بارداری چندقلو دارند، ممکن است علائم متنوع‌تری را با شدت بیشتری داشته باشند.

به نقل از WebMD

اگر گرفتگی غیرمعمول یا درد شدید شکم داشته باشید، یا پس از هفته ۲۸ بارداری حرکات جنین کاهش یابد، فوراً با ارائه‌دهنده مراقبت‌های پزشکی خود تماس بگیرید.

Call your healthcare provider right away if you have unusual or severe cramping or abdominal pain, or a decrease in your baby’s movement after 28 weeks.

علائم بارداری در شیردهی

برخلاف تصور غالب، در دوران شیردهی نیز باردار شدن امکان‌پذیر است. علائم بارداری در شیردهی هم تا حد زیادی مانند دیگر بارداری‌های طبیعی است.

بارداری کاذب

بارداری کاذب شرایطی روانشناختی است که در آن، فرد احساس می‌کند باردار است و علائم بارداری را نیز دارد. بارداری کاذب در زنانی پیش می‌آید که مدتی طولانی باردار نشده‌اند یا دچار شرایط روحی خاصی هستند. علائم بارداری کاذب بسیار شبیه به علائم بارداری است ولی تست بارداری نشان می‌دهد که فرد باردار نیست.

علائم بارداری بعد از سقط جنین

در اولین تخمک‌گذاری بعد از سقط جنین، امکان باردار شدن وجود دارد اما بهتر است که بدن زنی که سقط جنین داشته است، سه تا شش ماه استراحت کند و باردار نشود تا قوایش را به دست آورد. با این ‌حال، اگر بارداری اتفاق بیفتد، علائمش شبیه به بارداری‌های طبیعی است، با این تفاوت که هرچه زمان بارداری به سقط نزدیک‌تر باشد علائمش شدیدتر است زیرا هنوز سطح هورمون‌ها به حالت عادی برنگشته است که دوباره تغییرات هورمونی آغاز می‌شود.

علائم بارداری خارج از رحمی

علائم بارداری خارج رحمی تا حد زیادی مشابه علائم بارداری سالم است. در این بارداری هم پریود عقب می‌افتد و حالت تهوع و درد سینه حس می‌شود اما نشانه‌های دیگری هم دیده می‌شود که طبیعی نیست. برای مثال، در بارداری خارج رحمی، خونریزی و دردهای زیاد شکمی و ناحیه‌ی لگن دیده می‌شود. همچنین در این شرایط، تپش قلب ممکن است ضعیف شود تا حدی که فرد دچار غش و بی‌حالی شود. بنابراین، توصیه می‌شود با مشاهده این علائم فوراً به پزشک مراجعه کنید.

علائم بارداری پوچ

این حاملگی زمانی رخ می‌دهد که سلول جفت رشدی غیرطبیعی داشته باشد و به‌صورت توده‌ درآید. علائم این بارداری در ابتدا بسیار شبیه به بارداری طبیعی است اما با افزایش سن بارداری علائم جدیدی ظاهر می‌شود، از جمله خونریزی به رنگ قهوه‌ای تیره تا قرمز روشن در سه ماه اول بارداری و لکه بینی در بارداری ماه اول، تهوع شدید، درد و فشار لگن، افزایش فشار خون، دفع کیست، پرکاری تیروئید و...

نکات مهم و پایانی

علائم بارداری در هفته‌های اول می‌توانند سرنخ‌های ارزشمندی از تغییرات بدن باشند، اما هیچ‌یک از آن‌ها به تنهایی برای تشخیص قطعی بارداری کافی نیستند. از طرفی، بسیاری از این نشانه‌ها با علائم نزدیک شدن به قاعدگی، تغییرات هورمونی یا حتی شرایط روزمره بدن شباهت دارند؛ به همین دلیل نمی‌توان تنها بر اساس احساسات و علائم ظاهری درباره بارداری قضاوت کرد.

نکته مهم این است که هر بارداری تجربه‌ای منحصربه‌فرد محسوب می‌شود. ممکن است فردی از همان هفته‌های ابتدایی چندین علامت را تجربه کند و فرد دیگری تا مدت‌ها هیچ نشانه مشخصی نداشته باشد. بنابراین، مشاهده یا عدم مشاهده علائم ذکرشده لزوماً چیزی را تأیید یا رد نمی‌کند.

در نهایت، اگر احتمال بارداری وجود دارد، مطمئن‌ترین راه برای دریافت پاسخ دقیق، انجام تست بارداری در زمان مناسب و در صورت نیاز مراجعه به پزشک است. آگاهی از علائم اولیه می‌تواند به تشخیص زودتر کمک کند، اما تأیید نهایی همیشه به بررسی‌های پزشکی وابسته است.

منابع :

WebMD

Healthline