تاثیر جینسینگ بر باروری | شواهد علمی چه می‌گویند؟

انتشار: تیر ۱۴۰۵ | بروزرسانی: تیر ۱۴۰۵
تاثیر جینسینگ بر باروری

‌‌‌‌‌‌‌

محتوای این مقاله توسط تیم پزشکان و متخصصان گهواره بررسی و تأیید شده و صرفاً جنبه آموزشی دارد تا آگاهی عمومی شما افزایش یابد؛ با این حال، برای هرگونه اقدام تشخیصی یا درمانی، به پزشک متخصص مراجعه کنید.

جینسینگ یکی از شناخته‌شده‌ترین گیاهان دارویی است که برخی مطالعات نشان داده‌اند می‌تواند بر عواملی مانند کیفیت اسپرم، عملکرد جنسی و تعادل هورمونی تاثیر بگذارد. با این حال، این به معنی افزایش قطعی شانس بارداری در همه افراد نیست و میزان تاثیر آن به شرایط فردی، علت ناباروری و نحوه مصرف بستگی دارد. شواهد علمی نشان می‌دهد اثر احتمالی جینسینگ در مردان، به‌ویژه از نظر کیفیت اسپرم، بیشتر بررسی شده است. اما درباره تاثیر جینسینگ بر باروری زنان هنوز داده‌های انسانی کافی وجود ندارد. بنابراین باور سنتی تقویت قطعی باروری با جینسینگ درست نیست. در این مقاله از مجله سلامت گهواره، اثرات احتمالی، عوارض، تداخلات دارویی و نکات مصرف ایمن را بررسی می‌کنیم.

با نصب اپلیکیشن گهواره، چرخه قاعدگی خود را به‌دقت دنبال کنید و بهترین زمان برای اقدام به بارداری را بدانید. روزانه متناسب با مرحله چرخه‌تان، پیام‌های مشاوره تخصصی و توصیه‌های تغذیه‌ای دریافت کنید تا شانس باروری‌تان افزایش یابد.

ارتباط جینسینگ با باروری

برخی مطالعات نشان داده‌اند مصرف جینسینگ به‌دلیل داشتن ترکیبات فعالی به نام جینسنوزیدها، با بهبود جریان خون، کاهش استرس اکسیداتیو و حمایت از عملکرد جنسی همراه است. با این حال، شواهد انسانی درباره تاثیر مستقیم آن بر افزایش شانس بارداری محدود است. بنابراین جینسینگ بدون مشورت پزشک متخصص نباید جایگزین بررسی پزشکی، درمان ناباروری یا اصلاح سبک زندگی شود.

تاثیر جینسینگ بر باروری مردان و کیفیت اسپرم

تاثیر جینسینگ بیشتر در ارتباط با باروری مردان و تقویت اسپرم برای بارداری بررسی شده است. برخی مطالعات نشان داده‌اند که ترکیبات فعال آن ممکن است با کاهش استرس اکسیداتیو، بهبود جریان خون و حمایت از عملکرد بیضه‌ها، روی تعداد، حرکت و شکل اسپرم اثر مثبت داشته باشند. با این حال، مرورهای علمی تاکید می‌کنند تعداد مطالعات انسانی کم است و کیفیت شواهد هنوز برای توصیه قطعی کافی نیست. به همین دلیل، جینسینگ نباید به‌عنوان درمان ناباروری مردان مصرف شود و بهتر است مردانی که مشکل اسپرم، واریکوسل، اختلال هورمونی یا مصرف دارو دارند، پیش از مصرف آن با پزشک مشورت کنند.

آیا جینسینگ بر باروری زنان تاثیر دارد؟

برخی پژوهش‌های آزمایشگاهی و حیوانی نشان می‌دهند ترکیبات فعال جینسینگ ممکن است به کاهش استرس اکسیداتیو، حمایت از کیفیت تخمک و عملکرد تخمدان منجر شود. اما شواهد انسانی کافی برای اثبات افزایش شانس بارداری وجود ندارد. بنابراین مصرف جینسینگ هنگام اقدام به بارداری، درمان ناباروری، بیماری زمینه‌ای یا مصرف دارویی باید فقط با نظر پزشک انجام شود.

تاثیر جینسینگ بر باروری زنان

تاثیر جینسینگ روی کیفیت تخمک

ترکیبات این گیاه شاید با محافظت از سلول‌های تخمدان، کاهش آسیب‌های التهابی و کمک به تعادل محیط اطراف تخمک، در سلامت تخمک نقش داشته باشند؛ اما این داده‌ها بیشتر از تحقیقات آزمایشگاهی و حیوانی به‌دست آمده‌اند و برای توصیه درمانی کافی نیستند.

تاثیر جینسینگ بر تعادل هورمونی

جینسینگ ممکن است از مسیرهایی مثل اثر بر گیرنده‌های استروژن، پاسخ بدن به استرس و التهاب، با سیستم هورمونی ارتباط پیدا کند. در بعضی مطالعات، جینسنوزیدها رفتار شبه‌استروژنی نشان داده‌اند، اما این به معنای تنظیم قطعی هورمون‌ها یا درمان اختلالات هورمونی نیست. چون اثر آن به شرایط فرد، دوز، نوع جینسینگ و داروهای مصرفی وابسته است، مصرف آن برای پریود نامنظم، PCOS یا اقدام به بارداری باید با نظر پزشک باشد.

نقش جینسینگ در افزایش میل جنسی

نقش جینسینگ بیشتر با بهبود پاسخ جنسی، نه صرفا افزایش میل مطرح شده است. ترکیبات فعال آن می‌توانند از راه افزایش تولید نیتریک اکسید و کمک به خون‌رسانی بهتر، در تحریک جنسی و نعوظ نقش داشته باشند. از طرفی کاهش خستگی، اثر احتمالی بر خلق‌وخو و استرس هم ممکن است میل جنسی را غیرمستقیم بهتر کند. در زنان یائسه نیز چند مطالعه کوچک به بهبود برانگیختگی جنسی اشاره کرده‌اند. بااین‌حال شواهد هنوز محدود است و جینسینگ درمان قطعی کاهش میل جنسی، اختلال نعوظ یا مشکلات رابطه محسوب نمی‌شود و مصرف آن باید با توجه به داروها و بیماری‌ها باشد.

آیا جینسینگ شانس بارداری را افزایش می‌دهد؟

تا امروز شواهد علمی نشان نمی‌دهد که جینسینگ به‌طور قطعی شانس بارداری را افزایش دهد. در راهنمای ReproductiveFacts وابسته به انجمن پزشکی باروری آمریکا، پزشکان تاکید می‌کنند که برای مصرف مکمل‌ها با هدف افزایش باروری، شواهد علمی کافی وجود ندارد. یک مرور سیستماتیک منتشرشده در PubMed درباره جینسینگ و درمان ضعیف بودن اسپرم مردان نشان داده ممکن است برخی شاخص‌های اسپرم بهتر شوند، اما اثبات افزایش بارداری یا تولد زنده هنوز ممکن نیست. 

بهترین زمان مصرف جینسینگ برای باروری

زمان مشخص و علمی تاییدشده‌ای برای مصرف جینسینگ با هدف باروری وجود ندارد. اما اگر پزشک مصرف آن را مجاز بداند، معمولا بهتر است به‌دلیل احتمال بی‌خوابی، در ساعات ابتدایی روز مصرف شود. در دوران اقدام به بارداری، بارداری، شیردهی یا مصرف دارو، زمان و دوز باید فقط با نظر پزشک تعیین شود.

میزان مصرف جینسینگ برای افرادی که قصد بارداری دارند

برای افرادی که قصد بارداری دارند، مقدار مشخص و استانداردی از جینسینگ برای افزایش باروری تایید نشده است. دوز این مکمل بسته به نوع جینسینگ، شکل مصرف، غلظت عصاره، وضعیت سلامت و داروهای فرد متفاوت است. از آنجا که بعضی منابع درباره   تداخل دارویی هشدار داده‌اند، بهتر است خودسرانه مصرف نشود و مقدار، مدت و قطع آن پیش از بارداری با نظر پزشک تعیین شود.

میزان مصرف جینسینگ برای بارداری

عوارض احتمالی جینسینگ بر باروری

جینسینگ در برخی افراد می‌تواند عوارضی ایجاد کند که به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم روی روند اقدام به بارداری، خواب، داروها یا وضعیت هورمونی اثر بگذارد. گاهی عوارض جینسینگ در بارداری شدیدتر از تاثیر جینسینگ بر باروری ظاهر می‌شوند:

  • برهم خوردن تعادل هورمونی در برخی افراد: جینسینگ ممکن است رفتار شبه‌استروژنی داشته باشد و در افراد حساس، روی علائم هورمونی اثر بگذارد.
  • نامنظم شدن چرخه قاعدگی: در برخی گزارش‌ها، خونریزی واژینال یا تغییرات قاعدگی مطرح شده است. بنابراین در پریودهای نامنظم باید با احتیاط مصرف شود.
  • تداخل با داروهای باروری یا هورمونی: ممکن است با داروهای هورمونی، داروهای رقیق‌کننده خون یا برخی درمان‌های پزشکی تداخل داشته باشد.
  • بی‌خوابی و اختلال خواب: بی‌خوابی از عوارض شایع جینسینگ است و خواب ناکافی می‌تواند تعادل هورمونی و کیفیت زندگی را تحت تاثیر قرار دهد.
  • اضطراب، بی‌قراری یا تحریک‌پذیری: جینسینگ در بعضی افراد حالت محرک دارد و ممکن است باعث عصبی‌شدن، بی‌قراری یا تشدید اضطراب شود.
  • سردرد و سرگیجه: برخی مصرف‌کنندگان ممکن است بعد از مصرف جینسینگ دچار سردرد، سبکی سر یا احساس گیجی شوند.
  • افزایش یا کاهش فشار خون در افراد حساس: اثر جینسینگ بر فشار خون همیشه یکسان نیست و در افراد دارای فشار خون یا بیماری قلبی باید با احتیاط مصرف شود.
  • تپش قلب: افزایش ضربان قلب یا احساس تپش قلب از عوارض احتمالی گزارش شده است، به‌ویژه در افراد حساس یا مصرف‌کنندگان دوزهای بالا.
  • مشکلات گوارشی: جینسینگ می‌تواند در بعضی افراد باعث ناراحتی معده، تهوع، استفراغ یا اسهال شود.
  • واکنش‌های آلرژیک مانند خارش و بثورات پوستی: اگر بعد از مصرف جینسینگ خارش، راش پوستی یا علائم حساسیت ایجاد شود، مصرف باید قطع شده و بررسی پزشکی انجام شود.
  • کاهش اثربخشی یا افزایش عوارض برخی داروها: جینسینگ ممکن است سطح یا اثر بعضی داروها را تغییر دهد؛ بنابراین هنگام مصرف داروهای قلبی، دیابت، خواب‌آور، ضدانعقاد یا داروهای باروری باید با پزشک مشورت شود.

همچنین به نقل از nccih

جینسینگ آسیایی ممکن است اختلالات خودایمنی را بدتر کرده و در لخته شدن خون اختلال ایجاد کند.

Asian ginseng may worsen autoimmune disorders and interfere with blood clotting.

تداخلات دارویی جینسینگ

جینسینگ می‌تواند با بعضی داروهای مجاز در بارداری تداخل داشته باشد و اثر آن‌ها را کم یا عوارضشان را بیشتر کند. مهم‌ترین نگرانی درباره داروهای رقیق‌کننده خون مانند وارفارین است، چون ممکن است اثر ضدانعقادی را تغییر دهد. همچنین در افراد مصرف‌کننده داروهای دیابت، احتمال افت قند خون وجود دارد. تداخل با داروهای فشار خون، برخی داروهای ضدافسردگی، آرام‌بخش‌ها و بعضی درمان‌های سرطان نیز گزارش شده است.

چه کسانی نباید جینسینگ مصرف کنند؟

مصرف جینسینگ برای همه افراد مناسب نیست و در برخی شرایط باید از مصرف خودسرانه آن پرهیز کرد. ایمنی مصرف این گیاه در افراد زیر تایید نشده است. به‌همین خاطر مصرف خوسرانه آن ممکن است با خطراتی همراه باشد:

  • زنان باردار
  • زنان شیرده
  • افراد با قصد بارداری
  • افراد مصرف‌کننده داروهای رقیق‌کننده خون
  • بیماران دیابتی یا مصرف‌کنندگان داروهای قند خون
  • افراد دارای فشار خون یا بیماری قلبی
  • افراد مبتلا به بی‌خوابی، اضطراب یا تحریک‌پذیری
  • افراد دارای بیماری‌های حساس به هورمون
  • افراد دارای حساسیت به جینسینگ یا گیاهان مشابه
  • افراد مصرف‌کننده چندین دارو یا مکمل

جینسینگ یا سایر مکمل‌های تقویت باروری

جینسینگ و مکمل‌هایی مثل آنتی‌اکسیدان‌ها، کوآنزیم Q10، ویتامین D، فولیک‌اسید و روی گاهی با عنوان مکمل‌های تقویت باروری معرفی می‌شوند، اما اثر آن‌ها یکسان و قطعی نیست. برخی از این مکمل‌ها ممکن است در افراد دچار کمبود تغذیه‌ای یا مشکلات خاص، به بهبود کیفیت اسپرم، تخمک یا آمادگی بدن برای بارداری کمک کنند اما شواهد علمی برای اثبات افزایش قطعی شانس بارداری با مصرف خودسرانه مکمل‌ها کافی نیست. انتخاب مکمل به‌ویژه در دوران اقدام به بارداری یا درمان ناباروری باید بر اساس آزمایش، وضعیت سلامت، داروهای مصرفی و نظر پزشک باشد. 

میزان تاثیر جینسینگ بر باروری

آیا تاثیر جینسینگ بر باروری واقعی است؟

جینسینگ به‌دلیل اثرات احتمالی بر انرژی، جریان خون، میل جنسی، استرس اکسیداتیو و برخی شاخص‌های اسپرم مورد توجه قرار گرفته است؛ اما شواهد علمی برای اثبات تاثیر جینسینگ بر باروری هنوز کافی نیست. درباره تاثیر آن بر کیفیت تخمک، تعادل هورمونی و باروری زنان داده‌های انسانی کافی وجود ندارد. اگر قصد بارداری دارید، جینسینگ را خودسرانه مصرف نکنید، مخصوصا اگر داروی باروری، داروی هورمونی، رقیق‌کننده خون یا داروی قند و فشار مصرف می‌کنید. بهترین تصمیم، مشورت با پزشک و تمرکز بر تغذیه، خواب، وزن مناسب و بررسی علت ناباروری است.

منابع

Pubmed

ncbi

 

سوالات متداول

بی‌خطر بودن مصرف جینسینگ در دوران اقدام به بارداری ثابت نشده است. به همین خاطر برای مصرف آن حتما با پزشک مشورت کنید.

شواهد انسانی کافی نشان نمی‌دهد جینسینگ تخمک‌گذاری را افزایش می‌دهد. اثرات احتمالی بیشتر در مطالعات حیوانی دیده شده و مصرف آن باید همراه با نظر پزشک باشد.

خیر، جینسینگ جایگزین درمان‌های ناباروری نیست و فقط در صورت تایید پزشک، گاهی می‌تواند مکملی کمکی محسوب شود.

خیر، شواهد فعلی محدود است و اثر جینسینگ بر باروری مردان هنوز قطعی محسوب نمی‌شود.

نویسنده: نگاه درباری
من نگاه درباری هستم. بیش از شش سال است وارد مسیر تولید محتوا شده‌ام و در زمینه‌های مختلف به‌ویژه پزشکی و سلامت می‌نویسم. در این مدت تمام تلاشم بر این بوده تا با استفاده از به‌روزترین منابع پزشکی دنیا مخاطبم را در جریان جدیدترین یافته‌ها و اطلاعات پزشکی قرار دهم. انتقال مطالب دنیای پزشکی به زبانی ساده و بدون پیچیدگی و برآوردن نیازهای مخاطب به ظرافت‌ها و وسواس خاصی نیازمند است که متعهدانه به آن‌ها پرداخته‌ام. امیدوارم در ادامه این مسیر هم بتوانم برای مجموعه گهواره و مخاطبان آن مفید واقع شوم.