بازکردن لوله رحم بعد از بستن | آیا امکان این کار وجود دارد؟
محتوای این مقاله توسط تیم پزشکان و متخصصان گهواره بررسی و تأیید شده و صرفاً جنبه آموزشی دارد تا آگاهی عمومی شما افزایش یابد؛ با این حال، برای هرگونه اقدام تشخیصی یا درمانی، به پزشک متخصص مراجعه کنید.
اگر بعد از بستن لولههای رحم دوباره تصمیم به بارداری گرفتهاید، ممکن است در برخی شرایط بتوان مسیر لولهها را با جراحی بازسازی کرد؛ اما امکانپذیری و موفقیت آن به روش بستن قبلی، مقدار لوله سالم باقیمانده، سن و وضعیت باروری شما بستگی دارد. در این مقاله از مجله سلامت گهواره توضیح دادهایم عمل بازکردن لوله رحم بعد از بستن چگونه انجام میشود، چه عوارضی دارد، برای چه افرادی مناسبتر است و پیش از جراحی و در دوره نقاهت چه مراقبتهایی باید جدی گرفته شوند.
با نصب اپلیکیشن گهواره، چرخه قاعدگی خود را بهدقت دنبال کنید و بهترین زمان برای اقدام به بارداری را بدانید. روزانه متناسب با مرحله چرخهتان، پیامهای مشاوره تخصصی و توصیههای تغذیهای دریافت کنید تا شانس باروریتان افزایش یابد.
- آیا بازکردن لوله رحم بعد از بستن امکانپذیر است؟
- عمل بازکردن لوله رحم بعد از بستن چگونه انجام میشود؟
- چه کسانی کاندید مناسب باز کردن لوله رحم هستند؟
- چه عواملی بر موفقیت باز کردن لوله رحم تاثیر میگذارند؟
- قبل از عمل باز کردن لوله رحم چه آزمایشهایی لازم است؟
- شانس بارداری بعد از باز کردن لوله رحم چقدر است؟
- باز کردن لوله رحم بهتر است یا IVF؟ (مقایسه باز کردن لوله رحم و IVF)
- عوارض و خطرات باز کردن لوله رحم
- مراقبتهای قبل از عمل باز کردن لوله رحم
- مراقبتهای بعد از عمل باز کردن لوله رحم
- آیا باز کردن لوله رحم بدون جراحی امکانپذیر است؟
- باز کردن لوله رحم و مسیر بارداری پس از آن
- منابع
آیا بازکردن لوله رحم بعد از بستن امکانپذیر است؟
بله، در برخی زنان میتوان لولههای رحم را پس از بستن، با جراحی باز کرد. اما امکان انجام آن و شانس بارداری به روش بستن قبلی، مقدار لوله سالم باقیمانده، سن، ذخیره تخمدان و وضعیت باروری همسر بستگی دارد. اگر لولهها کاملا برداشته شده باشند، بازکردن آن ممکن نیست و IVF میتواند گزینه جایگزین این روش برای بارداری باشد.
عمل بازکردن لوله رحم بعد از بستن چگونه انجام میشود؟
در جراحی میکروسکوپی بازگشت بستن لوله، معمولا با بیهوشی عمومی و از راه برش کوچک پایین شکم، قسمتهای مسدود یا آسیبدیده برداشته میشوند و دو سر سالم لوله با بخیههای بسیار ظریف دوباره به هم متصل میشوند. جراح ممکن است با عبور ماده رنگی، بازبودن مسیر لوله را بررسی کند.
روش دیگر، نوعی درمان ناباروری با لاپاراسکوپی است که همین ترمیم را از طریق چند برش کوچک و با دوربین انجام میدهند. بنابراین این روش معمولا درد و دوره نقاهت کمتری دارد. این عمل اغلب حدود دو تا سه ساعت طول میکشد. بیشتر مادران پس از جراحی کمتهاجمی همان روز مرخص میشوند. با این حال، بسته به روش جراحی و شرایط جسمی، ممکن است یک شب برای مراقبت بیشتر در بیمارستان بمانند.
چه کسانی کاندید مناسب باز کردن لوله رحم هستند؟
باز کردن لوله رحم برای همه افراد انتخاب مناسبی نیست؛ پزشک با بررسی سن، روش بستن لوله، سلامت بخش باقیمانده لولهها و وضعیت باروری زوج، امکان انجام این جراحی را ارزیابی میکند.
- زنانی که سن کمتر و ذخیره تخمدانی مناسبی دارند و احتمال باروری طبیعی در آنها همچنان مطلوب است.
- افرادی که پس از بستن لوله، بخش کافی و سالمی از یک یا هر دو لوله رحم آنها باقی مانده است.
- زنانی که لولههایشان با کلیپس یا حلقه بسته شده و آسیب گستردهای بر اثر سوزاندن یا برداشتن لوله ایجاد نشده است.
- افرادی که به چسبندگی شدید لگنی، اندومتریوز پیشرفته یا آسیب جدی انتهای لوله مبتلا نیستند.
- زنانی که مشکل مهم دیگری مانند اختلال شدید تخمکگذاری یا بیماری رحم ندارند و آزمایش اسپرم همسرشان طبیعی یا قابلقبول است.
- افرادی که از سلامت عمومی مناسب برای جراحی برخوردار بوده و ترجیح میدهند پس از ترمیم، امکان اقدام طبیعی برای یک یا چند بارداری را داشته باشند.
چه عواملی بر موفقیت باز کردن لوله رحم تاثیر میگذارند؟
موفقیت این جراحی فقط به بازشدن مسیر لوله محدود نیست؛ احتمال بارداری به سلامت لولهها، توان باروری زن و وضعیت اسپرم همسر نیز بستگی دارد. پزشک با بررسی مجموعه عوامل زیر، شانس نتیجهبخشبودن جراحی را برای هر فرد تخمین میزند.
سن زن
با افزایش سن، تعداد و کیفیت تخمکها کاهش مییابد و احتمال سقط هم بیشتر میشود. بنابراین زنان جوانتر معمولا شانس بالاتری برای بارداری طبیعی دارند. بااینحال، سن بهتنهایی تعیینکننده نیست و باید در کنار ذخیره تخمدان، سلامت لولهها و سایر عوامل باروری بررسی شود.
روش اولیه بستن لولهها
روش بستن اولیه مشخص میکند چه مقدار از بافت سالم لوله برای اتصال دوباره باقی مانده است. بستن با کلیپس یا حلقه معمولا آسیب محدودتری ایجاد میکند و شرایط مناسبتری برای بازسازی دارد. در مقابل، سوزاندن گسترده یا برداشتن قسمت بزرگی از لوله، طول و کیفیت بافت قابلترمیم را کاهش میدهد. اگر هر دو لوله بهطور کامل برداشته شده باشند، دیگر ساختاری برای اتصال مجدد وجود ندارد و بازگشت با جراحی امکانپذیر نیست.
طول باقیمانده لوله رحم
پس از برداشتن قسمتهای آسیبدیده، باید طول کافی از لوله سالم باقی بماند تا تخمک بتواند حرکت کند و لقاح رخ دهد.
به نقل از asrm
جراحان ممکن است در مواردی که طول نهایی لولههای رحمی کمتر از ۴ سانتیمتر پیشبینی شده باشد، چسبندگیهای قابل توجه لولههای رحمی-تخمدانی، اندومتریوز پیشرفته یا ناباروری قابل توجه با عامل مردانه تشخیص داده شده باشد، بخواهند عملهای برگشت لوله را به تعویق بیندازند.
Surgeons may wish to defer reversal procedures in instances of final tubal lengths predicted to be <4 cm, significant tubo-ovarian adhesions, advanced endometriosis, or recognized significant male factor infertility.
علاوه بر طول، سلامت انتهای لوله و توانایی آن برای گرفتن تخمک هم اهمیت دارد.
ذخیره تخمدان و کیفیت تخمک
ذخیره تخمدان نشان میدهد چه تعداد تخمک بالقوه در تخمدانها باقی مانده است و معمولا با آزمایشهایی مانند AMH و شمارش فولیکولهای آنترال در سونوگرافی ارزیابی میشود. ذخیره بسیار پایین ممکن است فرصت بارداری پس از جراحی را محدود کند و در انتخاب میان باز کردن لوله و IVF اثر بگذارد. اما این آزمایشها کیفیت تخمک یا احتمال بارداری طبیعی را بهتنهایی مشخص نمیکنند. سن همچنان شاخص مهمتری برای کیفیت تخمک و موفقیت باروری است.
وضعیت اسپرم همسر
حتی اگر لولهها با موفقیت باز شوند، برای بارداری طبیعی وجود تعداد و حرکت مناسب اسپرم ضروری است. به همین دلیل، پیش از تصمیمگیری برای جراحی، آزمایش مایع منی همسر انجام میشود. اگر اختلال شدید اسپرم وجود داشته باشد، باز کردن لوله ممکن است شانس بارداری را چندان افزایش ندهد و روشهایی مانند IVF و در صورت نیاز تزریق اسپرم به تخمک، گزینه مناسبتری باشند.
وجود چسبندگی یا بیماریهای لگنی
چسبندگیهای شدید اطراف لوله و تخمدان میتوانند ارتباط طبیعی این اندامها را تغییر دهند و مانع گرفتن تخمک توسط انتهای لوله شوند. اندومتریوز پیشرفته، سابقه عفونت لگنی، بارداری خارج از رحم یا جراحیهای متعدد شکم و لگن هم ممکن است با آسیب بافتی و چسبندگی همراه باشند. در این وضعیت، ترمیم فنی دشوارتر میشود و احتمال بارداری کاهش مییابد. بنابراین پزشک شدت بیماری، وضعیت لولهها و گزینه IVF را پیش از پیشنهاد جراحی بررسی میکند.
قبل از عمل باز کردن لوله رحم چه آزمایشهایی لازم است؟
آزمایشهای لازم برای همه یکسان نیستند و با توجه به سن، سابقه پزشکی، روش بستن لوله و شرایط باروری زوج تعیین میشوند.
- سونوگرافی ترانسواژینال: بررسی رحم، تخمدانها، تودههای لگنی و شمارش فولیکولهای آنترال
- آزمایش ذخیره تخمدان: اندازهگیری AMH و در صورت نیاز FSH و استرادیول
- آزمایش مایع منی همسر: ارزیابی تعداد، حرکت و شکل اسپرمها
- هیستروسالپنگوگرافی در صورت نیاز: بررسی حفره رحم و بخش قابلمشاهده لولههای رحم
- آزمایش خون پیش از جراحی: شمارش سلولهای خون، قند، الکترولیتها و عملکرد کلیه طبق شرایط فرد
- آزمایشهای انعقادی: ارزیابی احتمال خونریزی، بهویژه با سابقه اختلال انعقاد یا مصرف داروهای رقیقکننده
- آزمایش بارداری: اطمینان از نبود بارداری پیش از بیهوشی و جراحی
- گزارش و تصاویر عمل قبلی: تعیین روش بستن، محل انسداد و مقدار احتمالی لوله سالم باقیمانده
شانس بارداری بعد از باز کردن لوله رحم چقدر است؟
شانس بارداری ناشی از بازکردن لوله رحم بعد از بستن برای همه افراد یکسان نیست و به عوامل مختلفی بستگی دارد. میزان بارداری پس از باز کردن لولهها در مطالعات حدود ۶۵ تا ۶۸ درصد بوده است.
باز کردن لوله رحم بهتر است یا IVF؟ (مقایسه باز کردن لوله رحم و IVF)
باز کردن لوله امکان بارداری طبیعی در هر چرخه و چند بارداری را پس از جراحی فراهم میکند؛ اما به عوامل مختلفی وابسته است. نتیجه آن ممکن است زمانبر باشد و خطر بارداری خارج از رحم افزایش مییابد. IVF به باز بودن لولههای رحم وابسته نیست؛ زیرا تخمک در آزمایشگاه با اسپرم لقاح داده میشود و سپس جنین به رحم انتقال پیدا میکند. این روش معمولا برای زنانی با سن بالاتر، ذخیره تخمدانی کم، آسیب شدید لولهها یا مشکلات جدی اسپرم همسر مناسبتر است. البته IVF ممکن است به چند مرحله درمان، از جمله مصرف داروهای هورمونی، برداشت تخمک و انتقال جنین هم نیاز داشته باشد.
بنابراین هیچ روش برای همه بهتر نیست. برای زنان جوان با لوله قابلترمیم و تمایل به چند فرزند، جراحی اغلب انتخاب مناسبتری است. در شرایط نامساعد لوله یا محدودیت زمان، درمان ناباروری با IVF معمولا اولویت دارد.
عوارض و خطرات باز کردن لوله رحم
باز کردن لوله رحم معمولا جراحی کمخطری است؛ بااینحال، پیش از تصمیمگیری باید عوارض احتمالی و اهمیت پیگیری بارداری پس از عمل را بدانید.
- بارداری خارج از رحم به احتمال 2 تا 7 درصد بهعنوان مهمترین خطر اختصاصی پس از جراحی
- خونریزی حین یا پس از عمل و نیاز نادر به اقدامات درمانی بیشتر
- عفونت محل برش، لگن یا بافتهای اطراف لوله
- احتمال تشکیل لخته پس از جراحی، بهویژه در افراد دارای عوامل خطر
- صدمه احتمالی به روده، مثانه، مجاری ادراری یا عروق
- واکنش به بیهوشی مثل حساسیت دارویی، مشکلات تنفسی یا عوارض قلبی
- درد و ناراحتی بعد از عمل مثل درد شکم، حساسیت محل برش و محدودیت موقت فعالیتها
- امکان بازشدن لولهها بدون وقوع بارداری، بهدلیل سن یا سایر مشکلات باروری
مراقبتهای قبل از عمل باز کردن لوله رحم
آمادگی درست پیش از جراحی به کاهش عوارض بیهوشی و مشخصشدن شانس موفقیت بازسازی لولهها کمک میکند.
- ارائه گزارش و تصاویر جراحی بستن لولهها به پزشک
- انجام آزمایشهای خون، سونوگرافی و بررسی ذخیره تخمدان طبق تجویز
- انجام آزمایش مایع منی همسر برای ارزیابی سایر عوامل ناباروری
- اطلاع دادن درباره بیماریها، حساسیتها، مکملها و تمام داروهای مصرفی
- قطع آسپرین، داروهای رقیقکننده خون یا مکملهای موثر بر خونریزی فقط با نظر پزشک
- خودداری از سیگار و فرآوردههای دخانی پیش از عمل
- رعایت مدت ناشتا بودن اعلام شده برای غذا، مایعات و داروها
- استحمام و رعایت دستورهای مربوط به آمادهسازی پوست محل جراحی
- خودداری از مصرف داروی جدید یا درمان گیاهی بدون هماهنگی پزشک
- هماهنگ کردن همراه برای بازگشت به خانه پس از بیهوشی
- آمادهکردن خانه، لباس راحت و وسایل ضروری برای روزهای نخست نقاهت
- اطلاع به پزشک در صورت تب، عفونت، بیماری ناگهانی یا احتمال بارداری پیش از عمل
مراقبتهای بعد از عمل باز کردن لوله رحم
بیشتر افراد طی حدود دو هفته به فعالیتهای معمول بازمیگردند. با این حال، بهبودی کامل ممکن است نزدیک چهار هفته طول بکشد و زمان دقیق به روش جراحی و شرایط بدنی بستگی دارد. اقدامات زیر را برای مراقبتهای بعد از عمل انجام دهید.
- مصرف مسکنها و سایر داروهای تجویزشده طبق دستور پزشک
- استراحت کافی و بازگشت تدریجی به فعالیتهای روزمره
- خودداری از بلندکردن اجسام سنگین و ورزش شدید تا زمان تایید جراح
- تمیز و خشک نگه داشتن محل برش و پرهیز از مالش زخم
- دوشگرفتن فقط طبق زمان اعلامشده از سوی پزشک، معمولا حدود ۴۸ ساعت پس از عمل
- پرهیز از رابطه جنسی تا زمان اجازه جراح
- نوشیدن مایعات کافی و مصرف غذاهای پرفیبر برای پیشگیری از یبوست
- راه رفتن سبک و منظم برای کمک به گردش خون و کاهش خطر لخته
- مراجعه به پزشک برای بررسی ترمیم زخم و وضعیت لولهها
- اقدام برای بارداری فقط پس از زمان تعیینشده، معمولا پس از گذشت دو چرخه قاعدگی
- اطلاع فوری به پزشک پس از مثبت شدن تست بارداری برای بررسی زودهنگام احتمال بارداری خارج از رحم
آیا باز کردن لوله رحم بدون جراحی امکانپذیر است؟
خیر، باز کردن لولههایی که با جراحی بسته، بریده یا سوزانده شدهاند، بدون عمل جراحی امکانپذیر نیست. زیرا برای بازگشت، بخشهای سالم باید دوباره به هم متصل شوند. داروها، دمنوشها یا روشهای خانگی لوله را باز نمیکنند. IVF نیز لولهها را باز نمیکند، بلکه با دور زدن آنها امکان بارداری را بدون نیاز به ترمیم مسیر لوله فراهم میسازد.
باز کردن لوله رحم و مسیر بارداری پس از آن
بازکردن لوله رحم بعد از بستن میتواند برای برخی مادران راهی برای بازگشت امکان بارداری طبیعی باشد، اما موفقیت آن به سن، ذخیره تخمدان، روش بستن قبلی، طول لوله سالم و وضعیت اسپرم همسر بستگی دارد. این جراحی برای همه مناسب نیست و گاهی IVF انتخاب منطقیتری محسوب میشود. پیش از تصمیمگیری، شرایط فرد باید توسط متخصص ناباروری ارزیابی شود. همچنین پس از مثبت شدن تست بارداری، مراجعه زودهنگام به پزشک اهمیت دارد؛ زیرا خطر بارداری خارج از رحم پس از ترمیم لوله افزایش مییابد.
منابع
سوالات متداول
شانس بارداری حدود ۶۵ تا ۶۸ درصد است، اما به سن و سلامت لولهها بستگی دارد.
بله، پس از باز کردن لوله رحم خطر بارداری خارج از رحم افزایش مییابد. بنابراین با مثبتشدن تست بارداری، باید سریعا به پزشک مراجعه کرد.
معمولا بازگشت به فعالیتهای روزمره حدود دو هفته زمان میبرد، اما بهبودی ممکن است چهار هفته طول بکشد.
روزانه پیام مشاور، متناسب با سن کودکتون دریافت کنین. 
سوالاتتون رو از مامانای با تجربه بپرسین.
با بازیهایی که به رشد هوش و خلاقیت فرزندتون کمک میکنه آشنا بشین.